/fdhL anfdL

lajfx M of]Uo lhjg;fyL ls wg;DkQL <

              

    d+l;/ dlxgfsf] z'?jf6 ;+u} ljjfxsf] nug klg z'? ePsf] 5 . lajfx of]Uo o'jfo'jtLsf] nflu of] dlxgf pT;'s, cfgfGb / /dfO{nf] dlxgf xf] eg] ljjflxt hf]8Lsf nflu clttnfO{ ;Demfpg] ;do klg xf] . olx dlxgfn] sltkonfO{ ;'vb bfDkTo lhjgsf] cfwf/ agfO{ lbPsf 5g eg] sof}nfO{ d[To'j/0fsf] cfwf/ klg . u|fld0f If]qdf ljjfxsf nflu hf]/hfd / bfOhf] tyf c+zsf] vf]htnf; slt x'G5 eGg] s'/f elg/xg' kb{}g h;s} sf/0f sof} r]nLn] d[To'j/0f ug{' k/]sf] 36gf ;do ;dodf ;fj{hlgs eO{/x]s} 5 . eg] ljsl;t egfpbf zx/L If]qd} klg o:tf dfGotf / rng ltj| ?kdf km:tfO{/x]sf] 5 .

ut jif{ sf7df8f+}s} Ps wgf9\o kl/jf/sf] 5f]/Lsf] ljjfx ePsf] lyof] . 5f]/L cs{} s]6f ;+u lx8]sf] rfn kfP kl5 cleefjssf] sx/df cs{} -cleefjsn] /f]h]sf]_ s]6f ;+u ljjfx ul/lbPsf] xf] .  o;/L ljjfx ul/lbbf Psflt/ p;sf] k9fO{ cw'/f] eof] eg] csf{]lt/ p;sf] bfDkTo lhjgd} vt/f pTkGg x'g] ;+efjgf 5 . ljjfx h:tf] gLlh dfldnfdf ;d]t kfl/jf/Ls x:tIf]k x'g' eg]sf] ;Gtfgsf] elj:o dfyL g} v]njfb x'g' xf] . wg;DkQLs} cfzdf o; k|sf/sf bjfj l:jsfg{ r]nLx? ljj; 5g eg] bfOhf]s} gfddf sof} o'jsx? kfl/jf/Ls bafj em]Ng jfWo 5g . lajfx eg]sf] b'O{ d'6'sf] ;f+of]lus ldng xf] . lagf :j+osf] OR5f sf]lx s;}sf] klg bjfjdf ljx] ug{] / u/fpg] ug{' x'b}g . lhjgd} Ps k6s ul/g] ljjfxnfO{ h'Qf / v'§f ;+u t'ngf ub{} ckem{tdf lg0f{o ug{' x'b}g .  bfO{hf], wg;DkQL, :jfy{ tyf d'xf/sf] cfwf/df ljjfx ug{' eg]sf] Ifl0fs /dfO{nf] / b'3{6gfsf] cfwf/ to ug{' l;jfo s]lx xf]O{g .

kfl/jf/Ls bjfjdf 5f]/f5f]/Lsf] ljjfx ul/lbbf eljiodf vt/f cfpg] dfq} xf]O{g xTof ;Ddsf 36gf x'g] u5{ eGg] s'/f s]lx dlxgf cl3 ePsf] kf]v/fsf] 36gfn] :ki6} kfb{5 .  of] s]jn Pp6f pbfx/0f dfq} xf] . ;DjGw ljR5]b ug{], jx'ljjfx, xTof, lx+;f, 3/]n' lx+;f, dfgl;s lx+;f  tyf cfTdxTof h:tf lx;|s ultjLlw x'g'sf] k5f8L kfl/jf/Ls bjfjsf] dxTjk"09f{ e"ldsf /xG5 . x'g t cfw'lgs o'u ;+u} ljjfx ug{] s'/fdf klg kl/jt{g cfPsf] 5 . cfkm\gf] 5f]/f5f]/Ln] /f]h]sf] lhj;fyL ;+u} ljjfx ul/lbg] of] rng jf:tjdf /fd|} eP klg sof} cleefjssf] nflu ;x|o 5}g . ;j} cleefjs cfkm\gf] ;Gtfgsf] elj:o pHofnf] g} rfxG5g t/ To;sf] nflu Hjf+O{ tyf a'xf/L cfkm} vf]Hg rfxG5g\ . 5f]/f5f]/L :+jon] rfx]sf] lhjg;+uLnfO{ kl/jf/n] l:jsfg{] ;+efjgf sd x'g] ePsfn] g} sltko o'jfo'jtL efuL ljjfx ug{ jfWo x'G5g\ .

u|fldg If]qdf hUuf / e};L x]/] ljjfxsf] 6'Ëf] nufO{G5 eg] zx/L If]qdf dxn / kh]/f]sf] dflns x]/]/ ljjfxsf] 6'Ëf] nufO{G5 t/ k]zf / Joxf/ h:tf s'/fnfO{ sd}n] dfq Vofn u/]sf] x'G5 . x'g t o:tf s'/f ubf{ wg ;DkQL g} 5}g eg] dg / dfof eP/ s] ug{' eGg] k|Zg gp7\g] klg xf]O{g t/ 7'N7'nf dxn / pRr lhjg:t/sf sof} kl/jf/df ;d]t ;DjGw ljR5]bsf] 36gf al9/x]sf] a]nfdf wg;DkQL / bfOhf]nfO{ g} ljjfxsf] cfwf/sf] ?kdf x]l/g' TotL /fd|f] kSs} xf]O{g . elgG5 ……dfofFdf ;ayf]s x'G5Æ t/ jfWotfn] l:jsf/]sf] lhjg;fyLnfO{ If0fLs / b]vfjtL dfFof l;jfo ;Rrf df+of k|st x'g} ;Sb}g . ef}tLs z/L/df lx/fdf]6Ln] ;hfP klg leqleq} sfnf] bfu j;]sf] x'G5 eg] o:tf] kl/l:ytLdf bfDkTo lhjg s;/L ;kmn xf]nf <

x'g t s'g} klg cleefjsn] cfkm\gf] ;GtfgnfO{ ljufg{ rfxb}g t/ ljjfx h:tf] elj:o ;+u hf]l8Psf] s'/fdf bjfj ;[hgf ul/lbgfn] efjL lhjgdf c;/ kg{] lglZrt g} 5 .  cNnf/] pd]/sf o'jfo'jtLn] pko'Qm lhjg;fyL vf]Hg g;Sg] Psflt/ 5b}5 . To:t} cfkm\gf] kf/Ljf/Ls, cfly{s, ;fdflhs :t/ ;+u d]n vfg] lhjg;fyL kfpg' TotL ;lhnf] klg t 5}g . To;}n] s:tf] :t/sf] lhjg;fyL /f]Hbf efjL bfDkTo lhjg ;kmn xf]nf eGg] ljifodf cfkm\gf] 5f]/f5f]/LnfO{ v'n]/ hfgsf/L lbnfpg' cleefjssf] st{Jo klg xf] . o;/L cleefjs / 5f]/f]5f]/L ljr ljjfxsf] jf/]df v'n:t ax; x'g] xf] eg] b'j}sf] xftdf n•' kmNg] ;+efjgf lgs} 5 . ……ldNg] hxfgsf] a]n'sf ;Nnfx gldNg] hxfgsf] laxfg ;NnfxÆ eg] h:t} s'g} 36gf 3l6 ;s] kl5 eGbf 36\g'k"j{ g} ;r]tgf cKgfpg' j]z x'G5 .

wfld{s ?9LjfbL / ;fdflhs ;+:sf/sf sf/0fn] klg ljjfx ug{] s'/fdf lgs} k|efj kf/]sf] b]lvG5 . hfthftLsf] cfwf/df x'g] lje]b xf]; jf ln+usf] cfwf/df x'g] e]befj b'j} o;sf kl/0fd x'g . ljjfxsf] nflu l:js[t hgfpg] avt s]6fn] s]6Lsf] s]z b]lv kfOtfnfsf] gª ;d]t x]/]/ dgf]OR5f JoQm ug{] t/ s]6L, h;n] ;f]xL lg0f{onfO{ jfWo eP/ l:jsfg{' k5{ . xg t sof}sf] nflu of] s'/fn] xf+;f]sf] ?k lng ;S5 t/ jf:tljstf olx g} /xb} cfPsf] 5 .  ;'rgf / ;~rf/df cfPsf] qmfGtL ;+u} jfn ljjfx / jx'ljjfxdf s]lx dfqfdf sld cfP tf klg sof} 7f+pdf cem} h:tfsf]t:t} 5 . clwsf+zsf] d'vaf6 ;'lgg] efjgf eg]sf] cfkm\gf] / 5f]/f5f]/Lsf] efjgf gldn]sf] s'/f xf] . cleefjsx? Afl9 k/Dk/fjfbL x'g' tyf o'jflk+9Lx? al9 g} cfw'lgs x'g' g} o:ff] x'g'sf] sf/0f xf] . cfkm'n] vf]h]s} s]6f÷s]6L ;+u ljjfx ug{' kg{] cGoyf 3/d} gleq\ofpg] / 5f]/fnfO{ eP c+z g} glbg] ;Ddsf] bafj lbO{G5 . lajfx h:tf] gLlh s'/fdf o:tf] bafj ;fGble{s xf]nf / < clg ;Gtfgsf] k|utL rfxg] cleefjsn] o:tf] Jojxf/ bzf{pg ldN5 <

ljut h:t} of] d+l;/n] klg sof}nfO{ ;'vb lhjg;fyL;+u e]6 u/fpnf t sof}sf] nflu d[To'sf] cfwf/ . cfkm\gf] 5f]/f5f]/Lsf][ lhjg;fyL cfkm} vf]Hg nufpg] / To;df 5f]/f5f]/Ln] klg kl/jf/sf] ;Nnfx lng] xf] eg] bfDkTo lhjg jf]em geO{ gf}nf] / pHofnf] ;+;f/ ;fjLt aGg k'Ub5 . bfO{hf] / ;DkQLs} nf]e tyf d':sfgs} :jfy{df lhjg ;fyL /f]h]/ xTof / lhpb} hNg' h:tf 36gfsf] ;dfrf/ aGg' eGbf of]Uo lhjg;fyLnfO{ hf]8 lbg' g} ;jf{]Qd pkfo xf] . o;sfnflu cleefjssf] e"ldsf klg cTofjZos 5 .

rbalami2008@gmail.com

राम्रो म को महात्मय
  कपुरी क भकारी भ को त्यती गुणगान नगाए पनि राम्रो ँम’ को प्रयोग भने नेपालमा अधिकतम रुपमा नै भइरहेको छ । खै भ लाई पुकार्दा भकारी बोक्नु पर्ला भनेर हो की   अनि म राम्रो भएर नै म लाई जताततै सजाएको होएकछिन त अलमल मै परें । जे होस यो म भन्ने शब्दको प्रयोग नहुदो हो त आज नयाँ नेपालको गन्ध नै नपाउने थिए हुँ ला सायद । बालक देखी बृद्ध सम्म सबलाई मन पर्ने ँम’ लाई हामीले मात्र कसरी नकार्ने त होईन त्यसैले ँम’ लाई नै पुकार्दै यो गुणगान गाउन लागेको छु । हामी भन्दा पनि म र मलाई भन्ने थेगोले आज नेपाली शब्दकोषलाई नै चुनौती दिलाएको छ । मस्ट पपुलर र मस्ट रिपिटेडको सुची बनाउने हो भने ऋ र ज्ञ ले त स्थान नै नपाउने भै सक्यो । कसरी भन्नु होला फेरीऋषी र ज्ञानी बन्न लायक नेपाली को छन त  यदि सबैले ज्ञानीको भाव ब्यक्त गरेका भए अहिले जस्तो बर्षकै दुई पटक सरकार फेर्नु पर् थ्यो त

    लुइ चौधौले ँम नै राज्य र राज्य नै म हुँ” भनेर प्रचार गर्दा जे परिणाम भोग्नु पर् यो आखिर नेपाली हालत पनि त्यो भन्दा कम नहोला जस्तो लाग्छ । किनभने यहाँ म को प्रचार हरेक क्षेत्र अर्थात ँनुन देखी सुन” सम्म नै फैलीएको छ । अझ राजनीतिमा त झन म बिना केही पनि हुदैन । कतै ठुलो पदपुर्ती गर्नु पर् यौ कि मेरो मान्छेकतै चोरगुण्डा छुटाउनु परे पनि मेरै मान्छे अनि चिल्लो कुसर्ी चुम्न त म भन्दा अरु योग्य नै छैन भन्ने भावना यत्रतत्र सर्वत्र छाईसकेको छ । ँमै खाँऊमै लाउष मोजमस्ती मै गरुँ अरु सवै मरुँ” भनेर त्यसै भनेका हैन रहेछन् । गिरिजाबावुले सुजतालाई उपप्रधानमन्त्रीको कुसर्ीमा बसाउदा अनौपचारीक रुपमा विरोध भए पछि सूर्यको अगाडी चन्द्रमाको प्रकाश जस्तै विलाउन बाध्य भए । विजय कुमार गच्छेदारले आफ्नो गच्छे भन्दा बढी अरबौको पुल बनाउन त_िम्सए । प्रधानमन्त्रीज्यू ले त झन म को ठाडै स्विकार गर्दै भाइहरुको समेत भलाइ गरिदिनु भयो ।
    यो त केही यसो उदाहरण मात्र हो । उता भारतले पनि म कै अनुसरण गरेर झन्डै झन्डै नेपाल मेरै हो भन्न लागि सक्या थे । आखिर गौतम बुद्ध भारतमा जन्मेको भनेर तार् यो । म को प्रयोगले केहीले राहत पाए पनि कोहीले भने नरकको दुःख भोग्न बाध्य छन् । मेरै श्रमती हो भन्दै भारतको कोठीमा पुर् याइएका नेपाली चेलीको वेदना पनि म भित्रको रामकहानी नै हो । अनि मेरै मान्छे भनेर बिश्वास गर्दा  दलालीले सर्वस्व पचाइदिएको घटना पनि कम दुःख दायक पक्कै छैनन् । अनि आफ्नै मान्छे भनेर विश्वास गर्दा आफ्नो सर्वस्व सहित अर्कैको दुलही भएको घटना पनि सहि सक्नुको छैन ।
त्यसैले ँम” शब्दको चमत्कारी उपयोग अझ भनौ बहुउपयोगले त नेपाली समाजमा निकै भुइचालो ल्याई सकेको छ । म बिना अब नेपालीहरु बाच्न पनि असर्मथ छन् । म को भरमा नै दैनिकी चल्ने हुनाले नै नेपालमा स्वार्थ र अस्थिरता जस्ता कुराहरुले आश्रय पाईरहेका छन । अनि एकअर्कामा दोषारोपन गर्दै अमूल्य समयको दुरुपयोग गरिराखेका छन् । यस परिवेशमा फाइदा पुग्ने भनेको त्यही म लाई नै हो अनि जो इमान्दार छजो सहयोगी र अर्काको हित चाहन्छ त्यसलाई यो समाजले कुल्चेको छ । अनि माथी उक्लिने भर् याङको खुटकिलो फुटकाइदिएको छ र खुट्टा तान्ने प्रवृतीले स्थान जमाएको छ । फलस्वरुप नयाँ नेपालमा म शब्दको उपयोग ब्यवहारिक र लिखित रुपमै सदुपयोग होस ता कि विदेशी प्रभ'हरुको आँखा नलागोस ।
रामजी बलामी

मख्ख पर्नु दिदि बहिनी

 प्यारो भाई आउछ भनी

 यस पाली त पक्कै आउछु

 बसे हुन्छ दिन गनी 

मखमलि फुले होलान 

स्वागतको गेट बनी 

बाबा आमा खुशी होलान 

कान्छो छोरा आउँलान भनी 

सेलरोटी पाक्यो होला 

खान्थे म छानी छानी

 मिठो मैले खाइ दिदा

 रोएकी थि सानी नानी 

याद मलाई सधैं आउने 

गाउको त्यो मिठो पानी 

जूनी मेरो बित्ने भयो

 गाउ शहर आउने जाने ।। 

अस्थिर राजनीतिः बेरोजगारको कारक

Share|

हरेक वर्ष कम्तीमा पनि ४ लाख युवा रोजगारीका लागि तयार हुन्छन् । ती युवा श्रमशक्तिको सही सदुपयोग हुन नसक्दा हरेक दिन बिदेसिनेको जमात बढिरहेको छ भने अर्कातिर अनैतिक र अराजक गतिविधि बढिरहेको छ । नेपालबाट प्रतिदिन लगभग ७ सयको हाराहारीमा नेपाली युवाहरू विदेशतर्फ लागिरहेका छन् । यसरी विदेश जानेहरूमध्ये औंलामा गन्न सक्ने मात्राले मात्र राम्रो अवसर पाएका छन् । हालै पनि अमेरिकाका लागि डिभी भर्नेको भीड र कोरिया जान लागेको भीडले नेपालमा बेरोजगारी समस्या कस्तो छ भन्ने कुरा इंगित गर्छ ।
प्रत्येक गाउँमा युवाहरूको उपस्थित न्यून छ । गाउँमा बसेका युवाहरू पनि क्यारेम र तासमा व्यस्त देखिन्छन् । तिनीहरूलाई सही बाटो पहिल्याउन सकिएको छैन । एक छाक नाना र चाचाको बन्दोबस्तका लागि बिदेसिनुपर्ने नेपालीहरूको इतिहास पुरानो छ । न्यूनतम आधारभूत आवश्यकता परिपूर्तिकै लागि आफ्नो सर्वस्व साहूकहाँ धितो राखेर बिदेसिनुपर्ने बाध्यता छ । बाध्यतावश गाँस, बासको व्यवस्था गर्ने धोको बोकेर उडेका उनीहरू बीचमा दलालको चरम शोषणमा पर्छन् । यति मात्र नभएर गैरकानुनी रूपमा समेत पठाएर ठग्ने गरिन्छ । उनीहरूलाई ठग्ने क्रम स्थानीय साहूदेखि विदेशको आफन्त र कम्पनीसमेत रहेका हुन्छन् ।
देशभित्र भएका प्राकृतिक स्रोत–साधनको उच्चतम उपयोग हुन नसक्नु र भएका उद्योग–कलकारखानाहरू क्रमशः धराशायी बन्दै जानु पनि बेराजगारीको प्रमुख कारण हो भने अर्कातर्फ बढ्दै गएको जनसंख्या र राजनीतिक अस्थिरताले आर्थीक विकासमा चुनौती थपिदिएको छ । अर्काे कुरा, सरकारले स्पष्ट औद्योगिक नीति ल्याउन नसक्दा औद्योगिक संरचनाहरू बिस्तारै हराउँदैछ, जसका कारण बेरोजगारी बढाएको छ । जल, जमिन, जटिबुडीको राम्रो सदुपयोग गर्ने नीति ल्याउने हो भने बेरोजगारी मात्र घट्ने होइन, समग्र मुलुकको आर्थिक स्थितिसमेत सकारात्मक हुने निश्चित छ ।
जातीय तथा दलीय स्वार्थका लागि खुलेका विभिन्न संगठनको चन्दा नीति र बन्द तालिकाले रोजगारी क्षेत्रमा नकारात्मक असर परेको छ । बेरोजगारीका कारण खाडीमा जानु मात्र परेको छैन, दिनदहाडै सामाजिक अपराध पनि बढिरहेका छन् । सामान्य गोजी चोर र छलकपटको कुरै छाडौं, दिउँसै करोडौंको बैंक फोर्नेहरूलाई समेत कारबाही हुन सकेको छैन । विदेश पठाइदिने नाममा लाखौं रुपैयाँ बुझाएर मात्र पुग्दैन, त्यहाँको शारीरिक तथा मानसिक शोषण झेल्नुपरिरहेको छ ।
रोजगारीकै नाममा खाली मुलुकमा कैयौ दिदीबहिनीले नारकीय व्यवहार भोग्नुपरिरहेको छ । कोही चर्काे घाम र कार्यचापका कारण कोठामा सुतेको सुत्यै भएको घटना बढ्न थालेको छ । अज्ञानता र अशिक्षितका कारण कैयौं दाजुभाइले सडक दुर्घटनामा परेर ज्यान त्याग्नुपरिरहेका छन् भने फितलो नियम भएको मुलुक नेपालमा जन्मेका हामी नेपाली सानातिना तलमाथि गरेकै कारण जेलजीवन बिताउन बाध्य हुनुपरेको छ ।
यी र यस्तै अनेक दुःख भोग्नुपर्नाका प्रमुख कारण नेपाली राजनीतिमा कालो बादल लाग्नु नै हो भन्ने कुरामा दुईमत छैन । वीर गोर्खालीका नामले परिचित नेपाली युवाहरू यतिखेर पशुत्वको व्यवहार भोग्न विवश छन । यदि यी श्रमशक्तिलाई नेपाली माटोमा जिउने अवसर दिने हो भने स्वीजरल्यान्ड घुम्ने सपना होइन, यहीँ बनाउन सकिन्छ, जसका लागि प्रथमतः राजनीतिक अवस्था सुध्रनुपर्छ । 

published in Karobar daily at 2067/7/10

थोरैलाई दसैँ धेरैलाई दशा !

27/10/2010 03:34:00Naya Patrika

Font size:  

महान् चाड दसैँ भर्खरै सकियो । सर्वसाधारणले आ-आफ्नो हैसियतअनुसार घर-आँगन रंग्याए । ठुल्ठूला व्यापारिक मलले भारी छुटका ब्यानर

झुन्ड्याएर ग्राहक आफूतिर ताने । सहरबजारमा किनमेल गर्नेको घुइँचो लाग्यो । राजधानी नै रित्याएर घर गएका यात्रुहरू फर्किरहेका छन् । फेरि राजधानीमा मान्छेको भीड बढ्दै गएको छ ।

असत्यमाथि सत्यको विजयस्वरूप मनाइने दसैँ अधिकांशका लागि दशा बनेर भित्रिने गरेको छ । हुनेखाने र कालाबजारियाका लागि दसैँ तामझामसाथ आयो । तर, दसैँको आगमनसँगै मुगु, हुम्ला, बाजुरा, जाजरकोट आदि जिल्लामा फैलिएको भोकमरीले यस वर्षको दसैँ निकै खल्लो साबित भयो । मिडियामा भोकमरीका समाचार आइरहँदासमेत सम्बन्धित निकायले यसतर्फ ध्यान दिएको देखिँदैन ।

नेपालीमा एउटा उखान छ— 'आयो दसैँ ढोल बजाई, गयो दसैँ ऋण बोकाई । आफ्नो गच्छेभन्दा बढी होडबाजीमा लागेर कुनै पनि चाडपर्व मनाउनु हुँदैन । तर, आफ्नो औकातभन्दा माथि उठेर चाडपर्व मनाउनाले नै माथिको उखान सार्थक बनेको छ यो वर्ष पनि ।

दसैँसँगै चाडपर्वको मौसम सुरु भएको छ । लगातार आउने दसैँ, तिहार, छठलगायतका पर्वले हुँदा खाने वर्गलाई सताउनु सताउने निश्चित छ । तर, चर्को अभाव र महँगीले हुनेखानेलाई समेत प्रभाव पार्ने अवस्था छ । अर्काे कुरा सुरक्षाका दृष्टिकोणले हेर्दा पनि चाडबाडमा समस्या बढ्ने देखिन्छ । भर्खरै सकिएको दसैँमा चोरी र ठगीका घटना निकै बढे । हामीले धार्मिक दसैँ मनाइरहँदा चोरहरू भने मस्तीको दसैँ मान्न तल्लीन थिए होला । चाडबाडको समयमा विभिन्न बहानामा जबर्जस्ती चिठ्ठा भिडाउने चलन पनि फस्टाइरहेको देखिन्छ । उपहार योजना ल्याएर उपभोक्तालाई भुलाउनु चाडपर्वका नाममा भित्रिएको विकृति हो । ५० रुपैयाँको चिठ्ठामा मोटरबाइक राखेर आशा देखाएपछि नलोभिने कुरै भएन । अन्ततः यो लोभले लाभ, लाभले विलापसिवाय केही होइन । यसको नतिजा सार्वजनिक गर्दा कत्तिको पारदर्शिता अपनाइन्छ भन्ने कुरामा भने कसैले वास्ता गरेको पाइँदैन । प्रत्येक वर्षझैँ सुरक्षा निकायले चिठ्ठाका नाममा ठगी गर्नेलाई कारबाही गर्ने जानकारी त दिएको थियो, तर कसैलाई कारबाही गरिएको जानकारी भने पाइएको छैन । त्यस्ता चिठ्ठा कार्यक्रमभन्दा कुनै सांगीतिक कार्यक्रम गरेको भए बरु ठीक हुने थियो ।

अर्काे विकृति भनेको तास, जुवा र पेय पदार्थको बढ्दो प्रयोग हो । गत वर्ष मात्रै एक ठाउँमा जुवामा सबै सम्पत्ति हारेपछि आफ्नी छोरीलाई समेत जुवाको खालमा थापेको समाचार बाहिर आएको थियो । कथाजस्तो लाग्ने यो घटना जुवाको लतको नतिजा हो । वर्ष दिनभरि कमाएको पैसा दसैँमा एक्लैले यसरी तास र जुवामा उडाउँदा परिवारको के हालत होला ? टीकाको दिन साइत जुराउन पनि जुवा खेल्नुपर्छ भन्ने अन्धविश्वास नेपालीमा छ । 'ओल्ड इज गोल्ड' भन्ने कुरा सबैमा लागू हँुदैन, त्यसैले पुराना कथनलाई पनि सही रूपमा मात्र उपयोगमा ल्याउनु जरुरी छ । अर्काे बाध्यात्मक विकृति भनेको यातायातको हो । यस वर्ष पनि राजधानीबाट बाहिरिने सवारी साधनको टिकट अगि्रम बुकिङ खुला गरेको जनाइए पनि खुलेको तीन/चार दिनमै टिकट सकिएको बताएर आमयात्रुलाई कालोबजारमा टिकट भिडाउने खेल खेलियो । आखिर यस खेलमा रमिते बन्नबाहेक केही गर्न सकिएन । एउटै सिटका लागि धेरै टिकट बेचेर कुस्त रकम कुम्ल्याउनेको जमात पनि निकै देखियो यहाँ । टिकट नपाउने र वर्षदिनको दसैँमा घर नगई नहुने बाध्यताले गर्दा हुटमा बसेर जोखिमपूर्ण यात्रा गर्न बाध्य हुनुपर्‍यो यो वर्ष पनि । यसरी हुटमा बसेर यात्रा गर्दा दुर्घटना हुने सम्भावना धेरै हुन्छ । तैपनि, यात्रा नगरी सुखै भएन । त्यसैले, सम्बन्धित निकायले यसतर्फ ध्यान दिएर यातायातका साधनको थप व्यवस्था गर्ने हो भने यो समस्याबाट मुक्ति मिल्थ्यो होला । अर्काे कुरा चाडपर्व मान्ने नाममा चिल्लो-पिरो खाने र अधिक रक्सी तथा मासु सेवन गर्नाले हाम्रो स्वास्थ्यमा ठूलो असर परिरहेको हुन्छ । त्यसैले प्रत्येक चाडपर्वमा आफ्नो स्वास्थ्यस्थितिलाई हेरेर मात्र खानपान गर्नु जरुरी छ ।

अहिले धार्मिक दसैँ सेलाए पनि राजनीतिक दसैँको माहोल भने निकै तातेको छ । कामचलाउ सरकारका भरमा मुलुक लथालिंग भइरहँदा पनि सबै आ-आफ्नै धुनमा व्यस्त छन् ।

रामजी बलामी, मकवानपुर

rbalami2008@gmail.com

published in 2067/7/10 in Nayapatrika daily.

रामजी बलामी

भ्ाीरको फसर्ी र नयाँँ नेपाल                   eL/sf] km;L{ / gofF g]kfn
  हामी सवैलाई थाहा छ भीरमा फलेको फसर्ी भन्ना साथ त्यसको आश नगरे हुन्छ । त्यसलाई न माथीबाट तानेर निकाल्न मिल्छ न त तलबाट नै । एउटा फसर्ीको लोभ गरेर भीरमा चढ्न थाल्यो भने आफ्नै ज्यान जोखिममा पर्ने निश्चत छ । त्यसैले त्यो फसर्ी जतिसुकै राम्रो र गतिलो होस  हामी मायाँ मार्न तयार हुन्छौ । ठिक यसरी नै आज नयाँ नेपालको नारा घन्किरहेको परिप्रेक्ष्यमा  नेपालको अवस्थालाई केलाउने हो भने त्यो फसर्ीको हालत भन्दा कमसल पक्कै छैन । राजनीतिक खिचातानी तथा दलगत र व्यक्तीगत स्वार्थमा अडेको नेपाली राजनीतिको छत्रछाँया यतिखेर चरम विन्दुमा पुगेको छ । सहमतीको नाममा बिमतीको राजनीतिले आश्रय पाईरहेको छ जसको कारण आज मुलुक अनिर्णयको भुमरीमा फस्न वाध्य भइरहेको छ ।

नेपाली कांग्रेस एकिकृत नेकपा माओवादी र नेकपा एमाले विच अहिले अण्डा पहिला कि चल्ला भनेझै सहमती पहिला कि उमेद्वारी फिर्ता भन्ने जुहारी चलिरहेको छ । माओवादीको क्यान्टोनमेन्ट खाली नहुंदा सम्म आफ्नो उमेद्वारी फिर्ता नहुने रामचन्द्र पौडेलको अडान र एमाले तथा माओवादीको जसरी पनि उमेद्वारी फिर्ता गराउने रणनीतिले गर्दा नै बाह्रौ पटक सम्मको निर्वाचनमा समेत प्रधानमन्त्री चुनिन नसकेको हो । यहि क्रम जारी रहने हो भने अझै कयौ पटक हार व्यहोर्नु पर्ने निश्चत छ । प्रधानमन्त्री माधव कुमार नेपालको राजीनामाका लागि िसंह दरवार देखि रिङरोड समेत घेरेर राजीनामाको एक घण्टामै सहमतीय सरकार बनाउछौ भन्ने माओवादीका नेताहरु यतिखेर तोलाएर बस्न विवस भएका छन । यस्तै राजीनामाकै लागि पार्टी भित्रै बाट बारम्वार ताकेता गरेका पार्टी अध्यक्ष झलनाथ खनालले दुई तिहाईको पासोमा परे पछि पुनः सिहमतीकैलागि प्रयास जारी राखेका छन् ।

दलहरु बिच देखिएको यो मतभेदले गर्दा वाह्रय शक्ती सल्बलाउने संभावना निकै देखिन्छ । कतै उद्घाटन त कतै सहयोगको नाममा छिमेकी मुलुकहरु नेपालप्रती बक्र नजर लगाइरहेका छन् । ुमुखमा राम र बगलीमा छुराू गर्दै एक पछि अर्काे गरेर सिमा स्तम्भ सार्दा समेत हाम्रा नेताहरुलाई सरोकार भएन । भाषणको बखत सिवाय अरु बखत उनिहरुमा राष्ट्प्रती कुनै पनि भावना देखिदैन । यदि राष्ट्हितको पक्षमा लाग्नेहरु भए देखि यत्रो समय सम्म कुसर्ीकैलागि संघर्ष जारी राख्ने पक्कै थिएन । जसरी पनि आफ्नै नेतृत्वको सरकार बन्नु पर्ने अन्यथा अर्काे पार्टीलाई कुनै पनि हालतमा समर्थन नजुटाउने यि दलहरुको चाला ले ुमाछो माछो भ्यागुटोू भनेझै भएको छ । जनताको आंखामा छारो हालेर भ्रम सृजना गर्ने अनि जनताको नाममा राजनीति गरेर आफु मात्र नागरिक पार्टी अरुचाही गैर नागरिक भन्दै हिड्ने नेताहरुको चालालाई जनताले के भन्लान

निर्धारित समय भित्र संविधान बन्न नसके पछि पुनः एक वर्षको म्याद थपिएको थियो तर अब पनि थपिएको समय भित्र संविधान नबन्ने निश्चित प्रायः छ । नेताहरुकै भाषणलाई आधार मान्ने हो भने हाल सम्म ७० प्रतिशत काम सकिएको र मुल मुद्दा मात्र बाकि रहेको छ तर संविधानलाई भन्दा पनि सत्ता र सरकारकै लागि लडाँई जारी राखेका यि दलहरुको विवादले संविधान ओझेलमा परेको तितो यथार्थ छ । ुसंविधान जसरी नि बन्छ नबने पुनः म्याद थपिन्छू एमाले उपाध्यक्ष वामदेव गौतमले यो वाक्य बोल्दा कलंकीमा हांसोको फोहोरा छुटेको थियो तर यो यथार्थ कुरा हो । सहमतीको मन्त्र जपेर बसेका यि दलहरु आफ्नै पक्षमा सहमती हुनुपर्छ भन्ने मानसिकतामा राखेका छन् । यसरी हेर्दा नेपाली नेताहरुले कतै सहमतीको ब्याकरण नै नबुझेका त होईनन  भन्ने लाग्न थालि सकेका छन् ।

हरेक पटकको राजनीतिक उथलपुथलमा भारतको हात रहने कुरामा दुईमत छैन । हस्तक्षेप भयो भनेर हामीले आवाज उठाउदा आज भारत मौन त छ तर भित्रभित्रै कति चलखेल गरेका छन भन्ने कुरा हामीले सोच्न भ्याएका छैनौ । नेपाली नेताको चिन भ्रमण र चिनिया नेताको नेपाल भ्रमणलाई हेरि नसक्ने भारत यति खेर नेपालको राजनीतिलाई कता तिर लैजाने भन्ने जोडघटाउ गर्न ब्यस्त छ होला । यति मात्र होइन राकेश सुदको भ्रमणमा जुत्ता प्रहार हुंदा माओवादीप्रतीको दृष्तिकोण झनै आगोसरी बनेको छ । नेपालप्रतीको ज्यादती र अत्याचार व्यवहारलाई माओवादीले चालेको कदम सहि हो तर त्यो राष्ट्हितको लागि हो वा पार्टीहितको लागि भन्ने मूल कुरा रहेको छ ।

राजतन्त्रको अन्त्य र गणतन्त्रको उदय संगै नेपाली जनताले एक पटक शान्तीको श्वास फेर्ने धोको लिएका थिए तर गणतन्त्रको नाममा फस्ताएको मनपरितन्त्रले गर्दा अहिले झन अशान्ती र अस्तब्यस्तताले दैनिकी गुजार्न विवस हुनु परेको छ । पूर्व राजा ज्ञानेन्द्रको धार्मिक भ्रमण हिमानीको गैर सरकारी संस्थाप्रतीको मोह तथा सहयोगको चाहना र राजाको भ्रमणमा जनताको बाक्लो उपस्थित अनि जयजयकारले गर्दा आज नँया नेपाल चरम संकतमा परेको स्पष्ट बुझिन्छ । दशौ वर्ष युद्धमा फसेको बुद्धभूमी नेपालमा पुनः शान्तीको खाँचो छ । नेपाललाई मागी खाने भाँडोको रुपमा प्रयोग गरेर आ आफ्नै दुनो सोझ्याउने कसरतमा लागेका नेपाली दलहरु र ति दलका नेतृत्वकर्ताहरुको हदले गर्दा नै नँया नेपाललाई भीरको फसर्ी संग दाँज्न परिरहेको छ ।

एउटा मुलुकमा दूई थरीका सेना रहेकाले नै आज हरेक कुरामा यस्तो विवाद उत्पन्न भएको छ । माओवादीहरु भन्छन्  प्याकेजमा सहमती गरौ विगतको सम्झौता अनुसार सेना समायोजन गरौ गणतन्त्र ल्याउन ज्यान बलिदान दिएर लडेका सेनालाई राष्ट्यि सेना नभनेर राजतन्त्रको पक्षमा लडेको सेनालाई कसरी राष्ट्यि सेना भन्ने  तर कांग्रेसलॆ भने माओवादी क्यान्टोन्मेन्ट खाली गर्नु पर्ने कब्जा गरेका घर जग्गा फिर्ता हुनु पर्ने लगायतका माग राखेर आफ्नो अडान यथावतै राखेका छन् । यि दुई कुरालाई हेर्दा आफु मात्रै सक्षम र सबल ठान्ने मानसिकता रहेको देखिन्छ । यहि सेना समायोजनले गर्दा नै आज मुलुकमा यत्रो संघर्ष जारी रहेको छ । कटवाल प्रकरण देखि जति पनि उतारचढावहरु आए ति सवै सेना समायोजनमा देखिएको स्वार्थपनले गर्दा नै भएको हो भन्ने कुरामा दुई मत छैन ।

अब पनि सेना समायोजनको कुरालाई पछाडी धकेल्दै जाने हो भने कुनै दिन यसले ठुलो चुनौती ल्याउनेछ । समयमा संविधान बन्न नसके जस्तै नयाँ नेपालको नाम पनि लामो समय नटिक्न सक्छ । यसर्थ जसरी पनि सेना समायोजन गरेर अगाडी बढ्ने हो भने अन्य बाधा अवरोधहरु स्वतः हल हुने कुरामा शंका छैन तब मात्र भीरको फसर्ी र नँया नेपाल बिपरीत शब्द सावीत बन्छ .

२०६७। ७। ७ गते नेपाल समाचारपत्र प्रकाशित लेख ।

          /fdhL anfdL
                            
                            दशै कि दशा

  हिन्दु धर्मालम्वीहरुको महान चाड दशै हाम्रो घर आंगनमै आईसकेको छ । त्यसैले होला घर आंगनहरु रंगाउने क्रम शुरु भईसकेको छ । ठुल्ठुला ब्यापारीक महलहरुम्ाा भारी छुटका ब्यानरहरु झुन्ड्याउन थालिसकेका छन् । गाँउघरमा लिपपोटका लागि माटो लिन जानेको भिड पनि उत्तिकै बढेको छ । शहर बजारमा किनमेल गर्नेको घुँइचो पनि निकै बढेको देखिन्छ । हरेक संचार माध्यमहरुमा दशैको उमंगले छाइसकेको छ । विभिन्न बैंक तथा सहकारी संस्था र ब्यापारीहरुले दशै विशेष अफरहरु पनि ल्याइसकेका छन् । घर जानका लागि टिकट काउन्टरमा यात्रुहरुको भिड बढेको छ । देश वाहिर रहेकाहरु पनि घरमा आउन तम्तयार भएक्ा छन् । दशैमा हृुन सक्ने आपराधिक घटनालाई मध्यनजर गर्दै राजधानीको सुरक्षा व्यवस्था कडा बनाउने समाचार पनि आएको छ । आधुनिकताको नाममा आफ्नो संस्कृति समेत भुलेका हामी नेपालीको एउटै बुकी पहिचान बनेको छ दशै ।
  असत्य माथी सत्यको विजय स्वरुप मनाइने यो  पर्व अधिकांशकालागि दशा बन्न पुगेको छ भने केहिलाई मात्र दशैको महशुस हुन थालेको छ । हुने खाने र कालाबजारियाहरुका लागि मात्र दशै तामझमका साथ आउने गर्दछ यि वाहेक अरुका लागि दशा सावीक बनेको छ । ुदशै आयो खाउला पिउलाू भन्ने जनवोलीलाई भोकमरी जस्ता समस्याले चुनौती थप्ाी दिएको छ । दशैको आगमन संगै मुगु हुम्ला र बाजुरामा फैलिएको भोकमरी समस्याले गर्दा यस वर्षको दशै खल्लो मात्र होइन अविस्मरणिय नै हुने निश्चित छ । मिडियाहरुमा यति धेरै भोकमरीका समाचारहरु आइरहदा समेत सम्वन्धीत निकायले यस तर्फ ध्यान दिएको देखिदैन । नेपालीमा एउटा उखान छुआयो दशै ढोल बजाई गयो दशै ऋण बोकाईू । आफ्नो गच्छे भन्दा बढि देखावतीमा लागेर कुनै पनि चाडपर्व मनाउनु हुदैन । यसरी आफ्नो औकात भन्दा माथी उठेर चाडपर्व मनाउनाले नै ब्यापारीहरुलाई फाईदा पुगेको छ ।
बढ्दो बिकृित
नेपालीहरुको चाडपर्वको मौषम शुरु भएको छ । लगातार आउने दशै तिहार छठ लगायत पर्वहरुले हुदा खाने वर्गका लागि वाकवाकी बनाउने निश्चित नै छ । तर अभाव र मंहगीले गर्दा हुने खानेलाई समेत प्रभाव पर्ने निश्चित नै छ । अर्काे कुरा सुरक्षाको दृष्तिकोणले हेर्दा पनि यस्ता बेलामा निकै खतरा आइरहेका हुन्छन् । नजिकिदो दशै संगै चोरी र ठगीका घटनाहरु बढिरहेको छन् । हामीले धार्मीक दशै मनाइरहदा चोरहरु भने मस्तीको दशै मान्न तल्लिन छन् । त्यसैले यस तर्फ पनि सतर्क हुनु जरुरी छ । अर्काे कुरा विभिन्न बहानामा कुपन भिराउने चलन पनि फस्ताइरहेको छ । कतै सडक मर्मत त कतै सरसफाई जस्ता िनंहु बनाई बिल काट्ने गरेको पाईन्छ । अकाृै कुरा उपहार योजनाहरु ल्याएर रन्भुलाउने कोसीस सदा झै यस पटक पनि निकै देखिएको छ । ५० रुपैंयाको चिठ्ठामा मोटार बाइक राखेर आशा देखाए पछि नलोभिने कुरै भएन । अन्नत त यो लोभले लाभ लाभले विलाभ सिवाय केहि होईन । यसको नतिजा सार्वजनिक गर्दा कतिको प्रभावकारी हुन्छ भन्ने कुरामा भने कसैले वास्ता गरेको पाईदैन् । प्रत्येक वर्ष झै सुरक्षा निकायले कारवाही गर्ने जानकारी त दिएको छ तर त्यो सुचनामै सिमित हुने कुरामा निर्धक्क छ । यसरी चिठ्ठा कार्यक्रम गर्नु भन्दा कुनै संगीतमय कार्यक्रम गरेको भए दुबै हातमा मिठाई हुने थियो ।
अर्काे बिकृति भनेको तास जुवा र पेय पदार्थको बढ्दो प्रयोग छ । गत वर्ष मात्रै एक ठाँउमा जुवामा सवै सम्पत्ती हारे पछि आफ्नो छोरी लाई समेत च्याखे थापेको समाचार वाहिर आएको थियो । कुनै कथा जस्तो लाग्ने यो घटना भनेको जुवा लतको नतिजा हो । वर्ष दिन भरी कमाएको पैसा दशैमा एक्लैले यसरी तास र जुवामा उदाउदा परिवारको के हालत होला  टिकाको दिन साइत जुराउन पनि जुवा खेल्नु पर्छ भन्ने मानसिकता नेपालीहरुको छ । ुओल्ड इज गोल्डू भन्ने कुरा सवैमा लागु हुदैन त्यसैले पुराना कठनहरुलाई पनि सहि रुपमा मात्र उपयोगमा ल्याउनु जरुरी छ । अर्काे बाध्यात्मक बिकृति भनेको यातायातको हो । यस बर्ष पनि गत असोज १ गते देखि नै अगि्रम बुकिङ खूल्ला गरेको जनाइए पनि खुलेको तिन÷चार दिनमै टिकट सकिएको जानकारी आउनुले यस तर्फ कतिको कालाबजारीया सप्रेका छन भन्ने कुरा छर्लङ्गै्र छ ।
एउटै सिटको लागि धेरै वटा टिकट बेचेर कुम्ल्याउनेको जमात पनि निकै छ । यस तर्फ समयमा सोचिएन भने आफुले काटेको टिकट नक्कली हुने कुरामा दुईमत छैन् । टिकट नपाउनु र बाध्यता हुनुले हुटमा यात्रा गर्नु अन्तिम बिकल्प हो । यसरी हुटमा बसेर यात्रा गर्दा दुर्घटना हुने संभावना निकै हुन्छ । दशै ताका यस्ता घटनाहरु धेरै हुनुको कारण एकातिर धेरै लोड हुनु र अर्काेतिर सिटको विषयमा ड्राइभरसंग झगडा हुनु नै हो । त्यसैले सम्वन्धित निकायले यस तर्फ ध्यान दिएर यातायातका साधनको थप व्यवस्था गर्ने हो भने यो समस्याबाट मुक्त हुन सकिन्थ्यो । अर्काे कुरा चाडपर्व मान्ने नाममा चिल्लो पिरो खाने र अधिक रक्सी तथा मासु सेवन गर्नाले हाम्रो स्वास्थ्यमा ठुलो असर परिरहेको हुन्छ । त्यसले आफ्नो स्वास्थ्य अवस्थालाई हेरेर मात्र खानपान गर्नु जरुरी छ
अहिले धार्मिक भन्दा पनि राजनीतिक दशैको महोल निकै देखिएको छ । कामचलाउ सरकारको भरमा मुलुक लथािलंग भईरहदा पनि सवै आ आफ्नै धुनमा ब्यस्त छन । त्यसैले दशा नबनुन यो दशै यहि कामना छ ।

पेट्र्ोलको लाइन कहिल्यै नहोस
ल्ोाडसेडिङ सदा अन्त्य होस<
बन्द हड्ताल बन्दै होस
मोवाईलमा नेटवर्क सधै लागोस

नेताहरु लाई वुद्धी आओस
रोग व्याधी सवै जाओस
पुारा होस सवैको मनोकामना
यहि छ मेरो शुभकामना ॥

मानवता हराएको सहर

24/09/2010 02:07:00Naya Patrika

Font size:  

सिमसिमे झरीमा रुझ्दै एक बालिका र उनकी आमा थापाथलीको बागमती पुलमाथि दहीझैँ बगेको बागमतीको कहालीलाग्दो दृश्य अनि जामैजामले थाकेका बटुवाहरूको भीड नियालिरहेका छन् । वर्षायाममा परेको त्यस झरीमा प्वाल टालिएको छाता समात्दै बालिका र कोही दयालु हातले दिएको एउटा स्याउ टोक्दै आमा बसिरहेकी छिन् । आमाले घरि आफैँ टोक्छिन् घरी छोरीलाई टोकाउँछ यसले मातृत्व र अभिभावकत्वको भूमिका स्पष्ट देखिन्छ । साराको जन्मथलोमा जाने-आउने त्यो दोबाटोमा उनीहरूको रमिता हेर्नेको घुइँचो छ, तर विडम्बना ! एक पैसा झार्ने 'महानता' कसैको छैन । देश हाँक्ने मन्त्रीदेखि ठुल्ठूला असहाय र अशक्तको नारा गुन्जाउने अनि मानव अधिकारको खोल ओढ्नेहरूको एकोहोरो हिँडाइलाई न ती आमाले देखेका छन् न त बच्चाले नै न त, ती टाईवाला बटुवाले नै ।

सबैको बेइज्जती र घृणाको पात्र बनेका ती आमा-छोरीले नेपाली जनता सबैको प्रतिनिधित्व गरिरहेको छ भन्दा अत्युक्ति नहोला किनभने अधिकांश जनताको हालत यस्तै छ । ती आमालाई सायद दैवले नै हेला गरेको हुनुपर्छ नत्र किन अन्धोपनको उपहार दिन्थ्यो र हे निस्ठुरी दैव ! हरेक दिनजसो अति जाममा पर्ने उक्त क्षेत्रमा उपस्थित चिल्ला कार, बाइक, अनि कालो सिसाको इज्जत ती आमा-छोरीले चाखेको एक टुक्रे स्याउ र फाटेको कपडा अनि टालिएको छाताले इंगित गरिरहेको थियो ।

यसरी थोत्रा कचौराको भरमा छाक टारिरहेका आमाछोरी अनि घन्टौँका जाममा खाँदिएर हिँड्नुपर्ने अवस्था केलाउँदा लाग्छ, के नेपाल भन्ने मुलुकमा सरकार त छ ? आफू अन्धो भए पनि पालैपालो आफ्नो सन्तानका लागि स्याउ टोकाउने आमाले आफ्नो अभिभावकत्व राम्ररी बुझेको हुनुपर्छ, अनि सन्तानप्रतिको स्नेह र माया पनि । तर, चमत्कार छ यहाँ सम्पत्ति कुम्ल्याउन र आफ्नो पाखुरा फुलेर तगडा बनेपछि आफ्नै मातापिताको सिँगान, र्‍याल र चाउरिएको छाला देख्दा हामी घुर्की लाउन पछि पर्दैनौँ ।

ती आमाछोरीको पनि मीठो-मसिनो खाने रहर होला, विलासिताको संसारमा भुल्ने रहर होला, अनि सरर्र कालो सिसावाला गाडीमा हुइँकिने रहर पनि त हुन सक्छ, तर उनीहरूका लागि यो अभिलाषा आकाशको फल मात्रै हो जुन न त र्झछ न झार्नै सकिन्छ । तर, ती सरर्र हुइँकिनेले यस्ता कहालीलाग्दा दृश्यलाई पन्छाउँदै हुइँकिएको देख्दा भने लाजमात्र होइन घृणा नै जागिसक्यो । आशै-आशमा निराशा बन्नुपर्ने नेपालीको प्रतिनिधि पात्र ती आमाको वेदनाप्रति कसैको पनि दयालु नजर परेनन् । स्वार्थी यस संस्ाारमा बरु उनको कचौरा नै कुल्चेर हिँड्छन्, तर कसैले उनीहरूको वास्ता गर्दैनन् ।

बागमतीजस्तो पुण्यमती खोलालाई समेत घुसघास गरी ढलमती बनाउने काठमाडौंवासी र संरक्षणका नाममा डलर पचाउनेहरूप्रति घृण गरौँ कि सम्मान ? अनि त्यो घृणा जनतालाई दिने कि सरकारका नाममा लुट मच्चाउनेलाई दिने ? सत्ताकै लागि मरिमेट्ने, चिल्ला गाडीमा सवार नेता तथा मन्त्री भनेपछि स-सम्मान उभिएर घन्टौँ जाममा बसी-बसी सम्मान दर्साउनुपर्ने तर उनीहरू सरर्र हिँड्न पाएपछि जाममा परेर जोसुकै मरोस् केही मतलव छैन । अदृश्य गतिमा हुइँकिने ती काला सिसावाल गाडीले यी आमालाई कसरी देख्लान् र खै ?

ती आमाको बाहिरबाट देखिने घाँटीमा लागेको मैलो र फाटेको वषर्ाैं पुरानो म्याक्सीले आधुनिकताका नाममा फस्टाएको स्कर्ट र शृंगारलाई व्यंग्य गरेको छ । अनि त्यो खाली कचौराले पाँचतारे होटलको मस्तीलाई व्यंग्य गरेको छ । अनि व्यंग्य गरेको छ, असहाय र अशक्तका नाममा चाङका चाङ रिपोर्ट बनाएर मोटो रकम कुम्ल्याउनेलाई । अनि एकजोर चप्पल लगाएका, गाउँले झोला भिरेकाले ती कचौरामा फालेका सिक्काले सँगै हिँडेका टाईवालाहरूलाई व्यंग्य गरेको छ । कथा, व्यथा र संघर्षको यात्रा नै जिन्दगी हो । सानालाई माया-दया देखाउनु र ठूलालाई सम्मान दर्साउनु मानवताको गुण भनेर सानैदेखि गुरुले सिकाएकै हुन् । तर, ठूलालाई चाकडीपनमा लिप्त भई सानालाई भुसुनाको व्यवहार देखाउनु क्रूर मानवताको परिचायक हो ।

शिलापत्रमा नाम लेखाउने भन्दै करोडौँ खर्चिने हातहरूले केही रुपैयाँ मात्र ती कचौरामा खसालिदिए कमसेकम छाक त टथ्र्याे नि तिनको । अनि आफूलाई मन नपर्ने झुत्रा नै सही, कपडा यस्ता आमालाई दिए एक रात त मज्जाले सुत्थे नि । भाषण र देखावटीमा अनेक सपना बुन्दै सानालाई ऐन ठूलालाई चैनको भावना बोकेकाहरूप्रति के भनौँ र खोइ ?

रामजी बलामी, मकवानपुर

rbalami2008@gmail.com

रामजी बलामी

आखिर
यादले मात्र के भो र
आखिर मायानै छैन भने
आशले मात्र के भो र
आखिर मननै छैन भने
बाचाले मात्र के भो र
आखिर बन्धननै छैन भने
रुवाई मात्र के भो र
आखिर अर्थै छैन भने
माँया मात्रै के भो र
आखिर छोड्नै थियो भने
यादले मात्र के भो र
आखिर माँयानै छैन भने ॥


माँया

हजारौ फुलका बिचमा
गुलाब कै ठुलो शान
बचन निकै छाड्यौ
अझै लाग्छ तिम्रै मान

सोझो भन्दै तिमिले
तान्न थाल्यौ कान
सहेकै छु अझै पनि
सक्छौ अझै तान


अनेक पटक मैलेुनी
गाउदै हिडै तिम्रै गान
हुन्छ मात्र भन्नु तिमिले
दिन्छु अब जिवन दान



असहाय आमा
सडकका ति पेटीमा
एक आमा
चिलाउदै जिउ भरी
घरी यता घरी उता
टुलुटुलु वगेका ति आशु
अनि सुकीला टाइमा
सररर गुडेका टाइहरु
आमाले देख्न सकेका छैन
म्ाात्र उहांको नजर
दशैा वर्ष जेलेका ति
झुत्रा मैला पोका अिन
पोसाकमा उम्रेका जुम्रामा
आफ्नै धुनमा रमेका
असहायको भाषण लाएका
र डलर पचाएकाहरु
यि आमाले चिन्दैनन्
न त तिनीहरु नै
यि आमालाई चिन्छन्
जादा आउदा नजिकैको
ति कालो कचौरामा कसैको
आंखा लाग्दैनआमा
छामछुम छाम्दै सिका खोज्छन
तर रिता ति भाडा देखि
त्यो मन कति रुदो हो <

 

रामजी बलामी 

                                           सहमती + सहमती = असहमती

  २ कक्षा देखि पढ्दै आइरहेको जोड घटाउगुणन र भागको सिद्धान्तले अब भने फेल खाएको अनुभुती भइरहेको छ । हामीले जाने अनुसार जोड र जोड गुणन गर्दा बरावर जोड नै हुनुपर्छ भने घटाउ र घटाउ गुणन गर्दा परिणाम जोड नै हुनुपर्छ । अहिलेको राजनीतिक परिवेशमा भने यो नियम ठिक विपरित रुपमा लागु भइरहेको छ । यहां सहमती भनेको जोड हो भने असहमती भनेको घटाउको चिन्ह हो । माथि कै परिणाम अनुसार हेर्ने हो भने पनि सहमती र सहमती वरावर परिणाम सहमती नै आउनु पर्छ । यदि आएन भने त्यो हिसाबलाई कुनै पनि मास्टरले नम्वर दिन मिल्दैन तर राजनीतिमा यस्तो नियम कहां लागु हुंदो रहेछ र त्यसो त अहिलेको परिवेश नियाल्दा जानाजान नमिलेको हिसावलाई पनि इरेजर लगाउदै आफै सच्याउने धुनमा छन नेपाली नेताहरु ।

सहमतीय सरकार निर्माणको लागि भन्दै प्रधानमन्त्री माधव कुमार नेपालले राजीनामा दिएको एक महिना सम्म पनि सहमतीको नाउमा सिन्को समेत भाँच्न सकेन् । राष्ट््रपतीले दिएको दुइ पटक सहमती र दुई पटक बहुमतीको समय सिमाले पनि नपुग भएर पुनः तेश्रो पटक म्याद तोकेको छ । भाकल राखेको बोकालाई समयमै बली चढाइन्छ भन्ने कुरा नेपाली दलहरुले नबुझेका त होइनन्  दलगत र व्यक्तीगत स्वार्थमा अडिग रहेर नेपाली जनताको नाममा भाषण गर्दै आफ्नो आवश्यकता पूर्ती गर्नु के तपाईहरुको अधिकार भित्र पर्छ  यसरी  तोकिएको समय भित्र किन निर्णय गर्न चुके यि नेताहरु  माधव नेपाल नेतृत्वको सरकार ठिक थिएन भने किन पहिले नै अस्विकार गर्न सकेनन्  म्याद नाघेको औषधी ख्वाएर विरामी कहिल्यै निको हुन्छ  जुन सुकै कुरामा पनि घटना हुनु भन्दा अघि नै सचेत हुनु आवश्यक छ तर घटना घटिसकेपछि पछुटाउनु व्यर्थ छ । 

राजीनामा दिएको यत्रो समय सम्म अनेक बहाना बनाइ नेपाली जनताको आंखामा छारो हाल्दै समय गुजार्नु भनेको तपाईहरुको म्याद र इज्ज्ात माथि आशंका जन्माउने आधार मात्र हो । एक पटकको असफलता पछि पनि किन फेरी पासो थाप्नु पर् यो  अहिले त ताला र चावी आफ्नै हातमा लिएर ढोकामा कुरुवा बसेका छन् । आफु पनि नसक्ने अरुलाई पनि नदिने चाला के जनावरको जस्तो भएन र  आफ्नो मान मर्यादाअधिकार कर्तव्य केहि पनि नवुझेकाहरु अब एक पटक व्युझिने वेला भएको छ । माधव नेपालको सरकार विघटन गर्न सघाएको निहुमा झलनाथको उमेदवार फिर्ता लिएको कुरामा शंका छैन । त्यसैको बदला स्वरुप रामचन्द्र पौडेललाई समर्थन गर्न झलनाथले अस्विकार गरेको कुरामा पनि दुईमत पक्कै छैन । यता बावुराम र प्रचन्द विचको टकरावका कारण स्पष्ट रुपमा सहमती जनाउन नसक्दा अनेक पासोका विच प्रचन्दले उमेदवार दर्ता गरियो ।  खनाल र प्रचन्द कानेखुसी गर्दै गरेको तस्विर देख्ोर लागेको जिज्ञासा समर्थन पछि टुंगियो । तर पनि मधेसी दलको तटस्थताका कारण चौथो पटकको प्रयास पनि विफल नै भयो ।

अहिले नेकपा एमाले भित्रको चर्काे विवाद र मधेसी दलको हलो अड्काउने खेल  तथा कांग्रेस र माओवादी विचको टकरावका कारण राजनीतिक समिकरण मिल्न नसकेको हो । जति पटक सहमतीको बचन वोले पनि सहमती र सहमती भन्दै विमत्ती तर्फ नेपाली राजनीतिक कि्रयाशिल छ । पार्तीगत निर्णयलाई पछार्दै पदकै लागि पार्ती फुटाउने मधेसीदलहरु यति खेर मोर्चाको नाममा एकजुट मात्र भएका छैनन स्वायत्त प्रदेश लगायतको माग समेत तेसा्रइरहेका छन् । मौकाको फाइदा उठाउन लागेका मधेसीदलहरुको माग भने जायज छैन । देशलाई टुक्रा टुक्रा पारेर राष्ट्रि्य अखण्ड्ता माथि हष्तक्षेप गर्दै आफ्नो माग राख्नु नेपाली जनता माथीको दमन हो ।
 

   निर्धारित मिति अनुसार प्रधानमन्त्रीका लागि आज पुनः निर्वाचन हुदैछ । सवै दलहरु आ आफ्नै अदानमा रहेको यस परिस्थितिमा अब पनि निकास आउला भन्न सकिन्न । नेपाली कांग्रेसले जित हात पार्न एमाले र मोर्चाको समर्थन अनिवार्य छ भने माओवादीले जित्न मोर्चाको समर्थन अनिवार्य छ । आफ्नो नेतृत्वमा सरकार बनाउने भन्दै मोर्चाको अनुपयुक्त सर्त पनि स्विकार्न तल्लिन भयो भने त्यो भन्दा वज्रपात अरु हुनै सक्दैनन् । सत्ताको स्वाद चाख्न पल्केका अनुभवी र स्वादको पर्खाइमा रहेका महशुसवादी विच अहिले ठुलो खाडल देखिन्छ । जसको परिणाम स्वरुप यस्तो अवस्था आएको हो । यस्तै अवस्था रहिरहने हो र दलहरुविच स्वार्थताको भावना अडिग रहने हो भने कुनै पनि हालतमा नयाँ नेतृत्व चयन हुन सक्दैन्ा । नेपालको प्रगती त परै जाओस झन दुर्गती तर्फ जानेछ । 

             नियमित सम्पर्क गरेर मात्र गर्भ रहदैनयि कारणले गर्भ नहुन सक्छ

  कतिपय क्षेत्रमा अझै पनि विवाह भएको केहि समय पछि बच्चा हुनै पर्ने र नभएमा विभिन्न आक्षेपहरु लगाएर विशेष गरि महिला माथि ंिहसा निम्त्याउने गरिन्छ । लामो समय सम्म सनतान नभएको खण्डमा अलक्षणी तथा नंपुषक जस्ता आरोप त्यो दम्पतीलाई लगाइन्छ । अझ कतिपय त थुकेर सिमेत हिडेको द्खिन्छ । यो पिडा जस्ाले भोगेको छ गसलाई मात्र थाहा हुन्छ अरुलाई चासो नहुन पनि सक्छ तर यो वास्तविक सामाजिक विकृती हो । जसको नियन्त्रणका लागि हामि सवै एकजूट हुनुकेा विकल्प छैन .

सम्पर्क हुदाखेरी भएको वीर्य स्खलनमा शुक्राणुको मात्रा ५० प्रतिशत हुनु पर्छ भन्ने सम्वन्धित चिकित्सकहरु वताउछन । कतियपको बढि तथा कोहीको कम भए ता पनि यो हाराहारीमा शुक्राणु नभएको अवस्थामा गर्भ नरहन सक्ने उनिहरुको भनाइ छ । अण्डकोषमा उत्पादन भएका शुक्रकितहरु स्खलन सम्म आउन अण्डबाहिनी नलीमा केही अवरोध भएमा पनि अप्थेरो आउन सक्छ ।सामान्य त विर्यलाई नै शुक्रकितको रुपमा हेरिने गरकेा छ ।तर ष्यो वास्तविकता नभएर भ्रण मात्र हो । यहि भ्रमकै कारण विर्य स्खलन हुनुलाई नै शुक्रकित भनेर जिद्दि गर्ने गरेको पाइन्छ । यसैले स्खलनको क्रममा विर्य संगै शुक्रकित पनि मिसिएर आएको खण्डमा मात्र गर्भ रहन सक्छ अन्यथा गर्भ रहर्दैन । शुक्राणु हुँदाहुँदै गर्भधारण हुन सक्छ भन्ने छैन यसको क्षमता र गतिशीलताको पनि उत्तिकै प्रभाव परेको हुन्छ । यसमा शुक्राणु उत्पादन हुँदा कसरी प्रभाव परिरहेको हुन्छ भन्ने विषयमा डाक्टरहरुको भनाइ छ । अण्डकोषमा शुक्राणु उत्पादन हुने क्रमलाई प्रभाव पार्ने केही कारक तत्वहरु छन् । सर्वप्रथम अण्डकोषमा विकिरणको प्रभाव पर् यो भने शुक्राणु उत्पादनमा र् हास आउन सक्छ । जस्तो अनावशयक रुपमा धेरै एक्सरे गर्नु क्यान्सरका लागि प्रयोग गरिने केमोथेरापी तथा किटनाशक औषधिको अत्यधिक प्रयोगबाट पनि अण्डकोषमा हुने शुक्राणु उत्पादनमा प्रभाव पर्न सक्छ । त्यस्तै नशालु औषधिको सेवन मद्यपान तथा धुम्रपानले पनि शुक्राणुको उत्पादनमा असर पार्दछ । त्यसैले यि कुराहरुमा निकै ध्यान दिनु आवश्यक छ ।
 

औैषधी तथा नशालु पदार्थ तथा धुम्रपान मद्यपानको सेवनबाट पार्ने असरहरु लामो तथा जतिल प्रकारको हुने हुनाले यस तर्फ पनि सजक हुनु जरुरी छ । यसबाट बच्नका लागि सबै चेतनशील वर्गले समयमै सोच्नु पर्दछ । जो मानिसले यस्ता व्यवहारिक कुराहरु बुझेका छैनन् भने बुझेका मानिसले नबुझेका मानिसलाई परामर्श दिनु पनि कर्तव्य हो । हेरोइन मरफिन जस्ता नशालु औषधिको प्रयोगले पुरुष हारमोन टेस्टोस्टेरोनको स्तरलाई घटाउँछ । टेस्टोस्टोरोनको स्तर घट्नुको अर्थ भनेको प्रत्यक्ष मात्रामा शुक्राणु उत्पादन घट्नु हो । मादक पदार्थ सेवनको लत बसिसकेपछि पनि यो समस्या उत्पन्न हुन सक्छ । यसको ठीक विपरीत धुम्रपान गर्नेहरुमा भने वीर्यमा शुक्राणु धेरै कठिनपूर्वक मात्र तैरन सक्छ नत्र त्यतिकै बस्दछ । यस कारणले गर्दा शुक्राणुको गतिशीलतामा भारी कमी आउँछ । यस्तो अवस्थामा धेरै कम शुक्राणु मात्र उर्वरक हुन्छन् । त्यसैले भनिन्छ धेरै ज्वरो आएको अवस्थामा सन्तान जन्माउने उद्देश्यले यौन सम्पर्क गर्नु हुँदैन । शुक्राणुको संख्या घटाउने क्रममा मानसिक तनाव र असुरक्षाका भावनाले पनि निकै असर पुर् याइरहेको हुन्छ । 

परिवार नियोजन गरेको पुरुषहरुलाई गरिने स्थायी उपाय भ्यासेक्टोमी गर्दा पनि शुक्रकितलाई प्रभाव पार्न सक्दछ । अण्डकोषको दुवै ठाउँबाट दुई वटा शुक्रकिट नलीहरु वीर्य ग्रन्थीसम्म पुगेका हुन्छन् । यी शुक्रकिट नलीको मुख्य काम शुक्राणुहरुलाई यसको बाटो हुँदै वीर्य ग्रन्थीसम्म पुर् याउनु हो । भ्यासेक्टोमी गर्दा यही शुक्रकिट नलीको बाटो भएर शुक्राणु जाने-आउने क्रमलाई बन्द गरिन्छ । शुक्रकिट नलीलाई बीचमा यसरी बन्द गरेपछि वीर्य ग्रन्थीमा शुक्राणु पुग्ने कार्य बन्द हुन्छ । यसैले यो समयमा सम्भोग गर्दा तरल पदार्थ जस्तो पदार्थ विर्य मात्र जान्छ तर त्यहा शुक्रकित भने हुदैन ।

त्यसैले विवाह गर्ना साथ बच्चा भएन भनेर नारिलाई मात्र दोष दिनु भन्दा दुवैको कमजोरीहरु नियाल्नु आवश्यक छ । तत्नमन्त्र र झाकीको भर परेर बस्दा उपचारमा ढिला हुंदा उपचार असंभव हुन सक्छ जसको कारणले गर्दा चांदै नै यसतर्फ ध्यान दिनु पर्छ जसले समस्यालाई निराकरण तर्फ उन्मुख गराउछ .

                 महिला चरम विन्दुमा पुग्दा पुरुष सेलाए के गर्ने  
                       कामोत्तेजनाका केहि उपायहरु 

स्त्री र पुरुष सम्भोगको समयमा जव जनेन्द्रीयको स्पर्श एक आपसमा गर्न थाल्दछन् तव दुवैको मनमा कामवासना उच्च रुपले जाग्रीत हुन्छ । यस्तो अवस्थामा स्त्री तथा पुरुषले आफ्नो कार्यमा अर्काको सहभागितालाई सजिलो पार्दछन् । यहि कारणले हो कि जुन स्त्री यो हेर्छिन कि उसको प्रेमी उसको गुप्तांगको स्पर्श गरिरहेको छ वा आफ्नो योनीमा उसको िलंग कति प्रवेश गरेको छ कतै भित्र पसाउन कहीँ बाँकी छ वा छैन  । अझ आनन्द आउने कुनै उपाय भएमा आफूले के गर्नु पर्ने हो आफ्ना खुट्टामाथि उचाल्नु पर्ने वा आफ्ना खुट्टालाई चमक्क पारेर सम्भोग सुखमा वृद्धि गर्नुपर्ने वा आफ्ना स्तनलाई पुरुषको लागि ठिक्क पारी दिनु वा अरु कुनै केही उपाय आदिमा उनको ख्याल भइरहन्छ । तर यौनको मामलामा अनवित्रहरुका लागि भने खुर्पाको िवंड भने जस्तै पनि हुन सक्छ ।

स्त्री मात्र होइन  पुरुषले पनि आफ्नो सम्भोग कि्रयामा सुखको अनुभूतिलाई बढाउनको लागि आफूले आफ्नो िलंग प्रवेश गराइको गति हेर्ने आफ्नो हातले योनीमा छामी ठिक ठाउँमा गए नगएको विचार गर्ने तथा कहिले काहीं योनीलाई थप खुल्ला बनाउन आफ्नो हातले दुवैतिरका गाला तान्ने वा योनीमा भएका रौंलाई तर्काए जस्तो गर्ने स्त्रीको शरीरभरी चुम्बन गरिरहने उनका बदनलाई चलाउनॆ उनको जिब्रोमा आफ्नो जिब्रो मिलाएर लामो समयसम्म थुक निलि दिने वा त्यस्तै सुखको अनुभूति दुवै खालका सबै कार्य गर्ने गरेको पाइन्छ त्यो नै सम्भोग सुखको लक्षण हो ।

त्यसैगरी सम्भोगमा उत्साह र आवेगको अनुभूति पनि महत्वपूर्ण अंश हो । सम्भोगको विशेष आवेग तथा उत्साहको अवस्थामा योनी तथा िलंगमा आपसमा स्पर्श गर्ने स्त्रीले िलंगको तानिने छालालाई तलसम्म तान्ने आफ्नो कलिका आँखा तथा बदनका मुनामा त्यो िलंगको अग्रभागले सुमसुमाउने वा त्यस्तै कोमल र तातो अनुभूति दिलाउन आफ्नो जिब्रोले अलिअलि छुने जस्ता कार्य मात्र होइन सम्भोग गर्दा िलंग तथा योनीलाई सुमसुमाउने वा त्यसमा िलंगसँग साप्रो मिलाएर आफ्नो हातका औंलालाई योनीमा छिराउनाले सम्भोगमा थप उत्साह थपिन्छ ।
पुरुषमा यौन उत्तेजना चांडै उत्पन्न हुन्छ र चाडै नै सेलाउछ अर्थात विर्यको स्थलन पश्चात नै थकित अवस्थामा पुग्छन तर स्त्रीलाई उत्तेजनाका लागि लामो समय ल्याउने र ढिला सेलाउने हुनाले कतिपय स्त्रीहरु यौन् अनानदबाट समेत विचलित रहेको हुन्छ । त्यसैेँ पुरुष सम्भोग गर्दा गर्दै थकित भएर गएको बेलामा स्त्रीले आफ्नो सम्भोग साथीलाई विविध तरीकाले फेरी जागृत गराउने गर्नु उपयुक्त हुन्छ । स्त्रीलाई सम्भोगको इच्छा पुनः जाग्रत भएमा वा त्यहि अवस्थामा पुरुषको िलंग शिथिल रहेको अवस्थामा स्त्रीले पुरुषलाई पुनः सकि्रय बनाउनको लागि उसको िलंगलाई आफ्नो मुठ्ठीमा चपक्क समातेर तलदेखि माथीसम्म सुमसुमाएको खण्डमा पुरुषको िलंगले पुनः आफ्नो जाग्रत रुप देखाउन सक्दछ । शिथिल िलंगबाट योनीमा प्रवेश हुने काम असम्भव भएकोले जसरी हुन्छ स्त्रीले आफ्नो आवेगलाई शान्त गर्न यसलाई जगाउनै पर्छ त्यो माया ममता पूर्ण स्पर्श वा व्यवहारले मात्र सम्भव छ रिसले हो भने अवबाद जस्तै रहन्छ ।

  त्यस्त्ौ मुत्रमार्गका ग्रन्थीहरु पनि यौन अंगहरुको मिलनमा सहायता गर्न थाल्दछन् भन्ने नै हो भने सम्भोगको बेलामा मस्तिष्कदेखि लिएर सबै शरीरका अंगहरुको समान सहभागिता रहन्छ तर मुख्य काम मात्र िलंगले गरेको हुन्छ । सम्भोगको आनन्द प्राप्त गर्न त्यति सजिलो छैन । जस्तो यस्तो अवस्थामा यो आनन्द शरीरले प्राप्त गर्न सक्दैन । शरीरका विभिन्न अंगका आफ्नै काम र आफ्नै स्वभाव भएता पनि सम्भोग कि्रयाकलापमा भाग लिन पाएमा सबै यसैको परिणामबाट प्राप्त हुने आनन्दमा केन्द्रित रहन्छन् ।

कामोत्तेजनाको समयमा यी ग्रन्थीहरुबाट एउटा पातलो बिना रंगको अति नै पातलो चिप्लो स्राव उत्पन्न भएर मुत्रमार्गबाट निस्केर िलंगको टुप्पोलाई चिप्लो गर्छ । जसले िलंग सजिलै योनीमा प्रविष्ट हुन मद्दत गर्दछ  । यसको साथै यो स्रावले मुत्रमार्गलाई पनि चिप्लो पारी दिन्छ जसले वीर्य सजिलै बाहिर जान सकोस् । यो स्रावले गर्दा िलंगको कोमल तन्त्रिकाहरु बढी संवेदनशील हुन जान्छन् । जसले सम्भोगको आनन्द पनि बढेर जान्छ । यो स्राव सम्भोग सम्बन्धी विचार मनमा आए पनि निस्कन सक्छ यो प्राकृतिक स्राव हो त्यसैले यसलाई वीर्य भनिदैन ।

रामजी बलामी  

                      फेसबुकले जमेको जोडी

माँयामा स्वार्थ हुनुहुदैनू त्यो दिन मैले फेसबुकको वालमा लेखेको वाक्य हो यो जसले मेरो जिवन साथी संग भेट गर्न सहयोग गर् यो । यो वाक्य लेखेकै भोली पल्ट साइन इन गर्ने वित्तिकै नौलो साथीको कमेन्ट र रिक्वेस्ट पाए । जुली नाम गरेकी उनको प्रोफाइल भिजिट गरे पछि मैले पनि एसेप्ट गरे । भर्खर प्लस टु पढदै गरेकी उनको र मेरो बसाइ निकै टाढा थियो । भनिन्छ ुभौतीक शरिर टाढा भए पनि भावनात्मक नाता नजिक हुन्छू । ठिक यस्तै अनौठो संगम जुर् यो मेरो जिवनमा । त्यो दिन मेरो वाक्यमा उनको कमेन्ट यस्तो थियो ु सच्चा मायाका लागि दुवैको सहमती चाहिन्छू । कुनै विज्ञको जस्तो लाग्ने यो भनाईले मेरो मनको भावना वुझे जस्तो लाग्यो । म पनि फेसवुकको नौलो सिकारु भएको नाताले त्यती चलाउन सकेको थिएन अर्काेतिर उनी पनि भर्खर नेटको दुनियामा प्रवेश गरेकी रहिछ । त्यो दिन अनेक खुल्दुलीका साथ दिन वित्यो ।

भ्ोली पल्ट मलाई निकै उत्सुक लागेको थियो कि को साथीले के कमेन्ट गरे होलान भनेर । अफिस पुग्ना साथ फेसवुक खोलेर हेरेत्यो दिन पनि माया पि्रतीकै वाक्य लेखेको थिए जसमा उनको कमेन्ट पनि म संगै सहमती जनाउने खालको थियो । त्यो दिन मैले उनको म्यासेज पनि पाए । म्यासेजमा यस्तो लेखिएको थियो ुतपाईको स्टाटसले मेरो मनको कुरा बोले जस्तो लाग्यो त्यसैले धन्यवाद तपाईलाई ू । उनको धन्यवाद पाए पछि मेरो मनमा पनि अनेक कुरा खेल्न थाल्यो तर पनि त्यो दिन मैले पनि धन्यवाद सिवाय केहि फर्काउन सकिन । कतारको मरुभुमीमा पसिना चुहाएर बसेको मैले आफ्नै देशमा हुर्केकी चेलीको धन्यवादले मेरो शिर उठेआंखा अझ चम्किला भए दिमागमा खुल्ला बहस चल्न थाले । संयोग नै मान्नु पर्छ त्यो दिन उनी अनलाइनमा आइन र आफै बोलिन ुहाइ दादा नमस्तेू मैले पनि फर्काइहाले नमस्ते । यो हाम्रो पहिलो भेट थियो त्यसैले रमाइलो गफका साथ त्यो चर्किएको घामको महशुस नै नगरिकन दिन विते जस्तो भयो ।

आजकल फेसवुकबाट ठगिने र ठग्ने क्रम बढ्दै गइरहेको छ । त्यसैले शुरुमा मैले पनि उनलाई विश्वास गर्न सकिन् तर प्रविधीले गर्दा फोन र च्याटमा हाम्रो दिनंहु जसो कुरा भए पछि हाम्रो मायामा विस्तारै इटाँ थप्दै गयो । माँया कहिले कसरी बस्यो पत्तै भएन् । एउटा कन्सलट्यान्टमा एकाउन्टको जागिर खाएकी उनि र खाँडीको कम्पनीमा जागिरे म बिचको काम भने समान थियो । सायद यसैले पनि होला हाम्रो मिलनले विछोदको श्वास समेत फेर्न पाएन । दिनहरु वित्दै गएम उनको प्रतिक्षामा उनी मेरा प्रतिक्षामा बस्र्दैै । आजभोली भन्दाभन्दै एक वर्ष त नाघिसकेछ । तर मैले आफ्नो मन भित्रको भावना अझै उनि सामू भन्न सकेको थिएन । माया फस्टाउदै गए पनि हामी दुवैले एक अर्कामा माया गर्छु भन्न भने सकेको थिएन ।

एक दिन कुरा गर्दै जाने क्रममा उनले नै सोधिन् ुदादा तपाई कहिले घर आउनु हुन्छ ू मैले पटक पटक साथी भन्नु दादा नभन्नु भन्दा पनि अझै पनि उनले यहि शब्द भनि रहन्थिन् । मेरो घर आउन जम्मा दूइ वर्ष बाकि थियो त्यसैले उसलाई यहि कुरा भने । एक दिन उनको अनुपस्थितमा मलाई भोक प्यास पनि लाग्दैनथ्यो सायद उनीलाई पनि निन्द्रै लाग्दैनथ्यो होला त राती पनि मिसकल दिएर सम्झिन्थी । उनि मलाई घर कहिले आउने भनेर बारम्वार सोध्ने गर्थिन तर किन भन्दा मुसुक्क हासेर चुपचाप बस्थी ।

त्यो दिन हामी भिडियो भ्वाइस च्याटमा थियौ । सदा अरु दिन भन्दा त्यो दिन उनको बोलीमा भिन्नता आइरहेको थियो । दिनभरीको प्रयास पछि पनि बोल्न असफल भए पछि छुट्टिन लाग्दा अप्ठेरो मान्दै सोधिन् ुएउटा कुरा सोंधुू मैले नाइ भन्ने कुरै थिएन किनकी अब त मेरो लागि उनी जतीको राम्रो मान्छे कल्पना पनि गर्न सकेको थिएन त्यसैले हुन्छ भनिहाले । त्यस पछि अप्ठरो मान्दै बाध्यता भएर कुराको डोरो फुकाइनु दादा नरिसाउनु ल ू लगतै मैले भने ुभन्नु न किन रिसाउनु त मू त्यस पछि पनि गाह्रो मान्दै भनिनुदादा मेरो घरमा बिहेको कुरा चलेको धेरै भइ सक्यो घरमा कहर गर्दै छ भोली केटा आउदैछ रे म के गरु  ू उनको यो वाक्यले म आकाशबाट खसेको जिउदा लाश जस्तो भए । वास्तवमा मैले उनीसामु मेरो मायाको कुरा नफुकाउनु नै ठुलो भुल थियोउनलाई आशा थियो कुरा म बाटै आओस तर अपवाद म माया गर्छु भन्न सकिरहेको थिएन अन्तत वाध्य भएर उनि आफैले भनिन् ।

घरको वृतान्त सुन्दा मेरो मन उकुसमुकुस भएहातले माउस समाउन पनि सकेनकुरा लडबडियोअनि मनमा कता कता ठुलै भुँइचालो भए जस्तो लाग्यो । उनी सामु भएको भयो आशु पुछ्ने थिए अनि सम्झाउने थिए तर के गर्नु दुई छाक तार्नैका लागि हजारौ कोश टाढा मरुभुमीमा रुमलिरहेको मैले नरुनु भन्नु सिवाय केही गर्न सकेको थिएन । मात्र उनको र मेरो भेट प्रविधीले जुराएको थियो । मलाई पनि उनि सामु वास्तविक माँया भन्नु थियो त्यसैले यहि मौकामा बोली हाँलेुए मेरी सानु तिमी पिर नगरमैले तिमिलाई धेरै माँया गर्छु तर भन्न सकिन त्यसको लागि माफी चाहन्छु तिमिलाई घरमा त्यती अप्ठेरो भएको भए म अहिल्यै घर आएर बिहे गर्न तयार छु हुन्छ ू मेरो यो वाक्यले उनलाई निकै खुसी ल्याएछ क्यारे उनि पनि झस्किएर वोलिन् ुके उसो भए हाम्रो कुरा मेरो घरमा गरौ तू  उनको यस्तो आँट देखेर म अझ आश्चर्यमा पर्छु । उनि खानदानकी चेली म एक छाकको लागि मरुभुमीमा रुमलिने मान्छे कसरी उनको परिवारले मलाई स्विकार्लान र भन्ने सोच्दै मेरो कहानी वताए । उनले केही नाँइ नास्ती नगरी परिवारलाई भन्ने र उनको कुरामा परिवारले हस्तक्षेप नहुने कुरा वताए पछि मेरो मन यति खुसी रमाए कि म यहाँ उल्था गर्न समेत सक्दिन् । यसरी अरु बखत ख्यालठट्टामा वित्ने समय त्यो दिन मनको वेदना पोख्दै वित्यो ।

म्ौले पनि मेरो घरमा बिहेको वारेमा सवै कुरा वताए मेरो घरमा बिहेको कुनै रोक तोक थिएन । म छु बिदेशी भुमीमा जुली छे मेरो पर्खाइमा अनि मेरो परिवार र उनको परिवार मेरो उपस्थितको पर्खाईमा ।  तिन वर्षको लागि हिडेको म किवोर्डबाट जुरेको पि्रति साट्न घर आउने भए । यो कुराको खुलस्तता संगै जुलीको म प्रतीको ब्यवहारमा निकै फरक पाए । कहां मरुभुमीमा िजंउदो लाश सरी बाँचेका मान्छे म अनि कहां आफ्नै देशमा रमेका उनि हाम्रो मिलन मात्र अहिलेको प्रविधीले गरेको थियो ।

योजना अनुरुप म पनि नेपाली भूमीमा पाइला टेक्न आए एयरपोर्टको शितल हावा संगै मेरी जिवन संगीनीलाई फोन गरे उनि पनि मेरै पखाईमा एयरपोर्टको गेटमै कुरेर बसेकी रहिछ । दूइ वर्ष सम्मको गफ पछि प्रत्यक्ष भेट भएको यो क्षण म निकै खुसी थिएउनि मैले सोचे भन्दा निकै राम्री थिइ सायद पहिलो भेट भएर पो हो की  अझ मुसुक्क हासेर नरम हातले स्पर्श गर्दै दर्शन भनेको बोली सुन्दा त अझै पनि फुरुङ्ग हुन्छु म । त्यस पछि हामी त्यहाबाट एउटा होटलमा गएर मिठो बात संगै चिसो पियौ र आ आफ्नो घर तिर लाग्यौ । भर्खरै भेटेका मायालु देखि छुटिनु पर्दा कस्तो हुदो हो भन्नेा कुरा यो बेला राम्ररी अनुभव गर्न पाए । मुख न्याउरो पार्दै फोन गर्न इशारा गर्दै उनले पनि बिदाइका हात हल्लाईन् ।

त्यहाँबाट छुटे पछि म मेरो घरको अभिभावक संग भेटघाटमा लाँगे । केहि दिन पछि हाम्रो पूर्व योजना अनुरुप नै उनको घरमा गयौ साधारण कुर्तामा सजिएकी उनि म देखेर लजाए जस्तो गरिनमलाई लाग्थ्यो उनी म भन्दा पनि मेरो बुबा देखे लजाएको हुनुपर्छ किनभने हाम्रो त पहिले नै भेटघाट भै सकेको थियो । उनको परिवारको न्यानो स्वागत पछि बिबाहको मिती निश्चित गरि फर्कियौ । सोहि मिती अनुसार हामी वैवाहिक सम्बन्धमा गास्यौ । सयौ कोश टाढाको मायालाई पनि नजिक ल्याएर हाम्रो मिलन गराइ दिएकोमा इन्टरनेट संसारलाई साधुवाद ॥

समाप्त

मरुभुमीबाट मायालुलाई पत्र 
प्राण प्यारी सानु 
खै कहांबाट के भनि कसरी शुरु गरौ तिमिबाट छुटे देखि सुकेका यि ओठलाई खै कसरी खोलौ अनि मेरो यि उकुसमुकुस वेदनालाई खै कसरी तिमि सामु व्यक्त गरु तै पनि ति शब्दको खोजी गर्दै तिम्रै यादमा तडपिएका यि मेरो आंखाहरु र लोभी मनहरुले तिमिलाई नै कुरी रहेछ अनि तिम्रै गित गाइ रहेछ । यि वेदना र गितको छोटो अंश तिमिलाई पनि पठाउ कि भनेर आज यि सेता कागजको साथ लिदैछु । आशा छ मेरा भोका पत्र पाए पछि ति कोमल हृदय नयन र हातले सुम्सुम्याउदै प्रती उत्तर लेख्ने छिन कि भनेर ।  
तिमि बाट छुटे देखि मेरो मनमा छाएको आलस्यता र मुटुमा उठेको भावनाका वेगले प्याट्ट बेलुन फुटे सरी फुट्न लागेको छ । तातो पानी र हावामा तैरिरहेको म तिम्रो न्यानो स्पर्श र तोते बोलीको साहाराले दिन विताईरहेको छु । सायद तिम्रो भगवान संगको प्राथनाले होला म यहाँ हासी खुसी बांचेको छु आशा छ मेरै यादमा तिमि पनि साचै त छौ होला नि होईन भाले बास्नु अघि नै डोको हंिसया बोकी जान्छौ होली घर आएर आमाको हातले पकाएको खाना मिठो मानेर खायौ होली बरु मलाई पो बिसर्ियौ कि कुन्नी मलाई हाम्रा अतितका कुरा र तिम्रो मिठो मुस्कानले हरपल सताइरहेको छ कतै मलाई मोहनी त हालेनौ तिमिले पक्कै पनि तिम्रो कर्के हेराई र फिस्स हसाई अनि न्यानो माँयाको मोहनी मैलै चाल नपाउने गरि राखिसकेछौ । तिम्रो बोली सुन्न मेरा यि कानहरु चिलाएका छन तर के गर्नु फोन गरु भने गाँउमा त्यस्तो अवस्था छ । त्यही भएर हुलाकी दाईको सहारा लिदै यो पत्र पठाउन लागेको छु ।  
अव त धान रोप्ने बेला पनि भयो होला है पोहोर साल रोपाईमा मलाई हिलो डलेर निथ्रुक्कै बनाएको यादले सतारहेको छ अनि बेलुका तल्लो धारामा नुहाई दिएको कुरा सम्झीदै हास्ाीरहेको छु । मेरी सानु भनिन्छु शरिर टाढा भए पनि माँया नजिक हुनु पर्छ ।ू तिमि संग छुटेर बस्न मलाई मात्र कँहा रहर थियो र भावीले हाम्रो कर्म मै यस्तो लेखेर ल्याएको रहेछ । मैले बिदा माग्दा तिमिले आंशु झार्दै अंगालोमा वेर्दा मेरो आंखाबाट झन्दै आंशु झरेको थियो तर तिम्रो मन थाम्नैका लागि मैले बाध्य भएर त्यो आंशु सुत्तुक्क तिमिले नदेख्ने गरि पुछेको थिए । यहाँ विदेशी भुमीमा आफ्नो भन्ने को नै छ र तर तिम्रै यादले पनि मलाई साचो सावीत बनाई दिएको छ । अँ साँची हाम्रो बारेमा गाँउमा कस्तो हल्ला भो कुन्नी . 
अनि कतै मेरो परिवारले गाली त गरेन तिमिलाई तर नानु यो कुरामा तिमिले कतिपनी पिर नगर्नु ल । तिमि मेरो भर र विश्वासमा बस्ने छौ भन्ने कुरामा म पूर्ण रुपमा विश्वस्त छु । तिमिले सायद मेरो वारेमा अनेक कुराहरु सोच्छौ होली तर म तिमिलाई कुनै हालतमा पनि छोड्ने वाला छैन भन्ने कुरा वुझ्नु ल । हुन त हामीले अलि बढि पढ्नु पर्ने रहेछ तर के गर्नु हाम्रो कर्मैमा नभए पछि भनेर मात्र पनि नहुदो रहेछ । पढ्न पाएको भए यति दुःख त गर्नु पर्ने थिएन कि है तिम्रो एउटा कुराले मेरो मन अझै पनि छतपत भईरहेको छ । तल्लो बारीमा घाँस काट्दै बिहे गरेर मात्र विदेश जाउ भनेर भनेकी थिई किन हो मैले अझै वुझ्न सकेको छैन । म आफु एक्लो जिउनै गाह्रो भईरहेका बखत बिहे गर्ने कुरा त डाँडा पारीको घाम मात्र थियो त्यो बेला । 
अवको १ वर्षमा त म पक्कै फर्कने छु अनि संगै बसेर सवै कुरा गरौला । मान्छौ भने बिहे गरेर उतै बसौला कसो तिमिलाई थाहै छ मेरो घरमा तिमिलाई कदापी स्विकार्ने छैन तर पनि यो वारेमा कुनै पिर नगर्नु विहे गरेर शहर तिरै जाउला नी हुन्न केहि दिन अघि मात्र तल्लो घरको हर्कमान दाई आउनु भएको थियो मैले तिम्रो वारेमा सोधेको थिए । तिमि त दुब्लाएका छौ रे किन हो मलाई झनै कस्तो कस्तो पो लाग्यो त । मेरो बारेमा त्यस्तो केहि नसोच्नु म तिम्रै लागि जन्मेको हुं त्यसैले तिमि संगै मर्न तयार छु । मेरो मनमा झर्ना सरीको भावना यंहा उल्था गरेर टुंगिने छैन । जति लेख्यो लेखि रहन मन लाग्छ । टोलाईरहन मन लाग्छ । मेरो बहिनी संग त तिमि बोल्छौ नि होईन त्यसैले मेरो घरको वारेमा पनि सोधेर लेख्नु अहिले लाई भने मेरो मन भरिको सम्झना र मायालु शब्दका पोकालाई यहि अन्त्य गर्छु । तिम्रो पत्रको बाटो हेर्दै बस्ने बाचा गर्दै सुखत दिनको कामना ल । 
उहि तिम्रो

गाईजात्रे राजनीतिमा कछुवाको गति

10/09/2010 02:20:00Naya Patrika

एउटा कछुवालाई बल्खु, कोटेश्वर वा सानेपा जहाँ राखे पनि सिंहदरबार पुग्ने वेला भइसक्यो, तर चिल्ला गाडीमा विनाजाम हुइँकिने नेताहरू भने अझै पुग्न नसकेको देख्दा अचम्म लाग्छ । कतै बाटामा कसैले अपहरण गर्न लागेका त होइन ? हुन पनि दुई-दुईजना दूतबाट अपहरणको प्रयास नभएका होइनन् । तर, हाम्रा नेताजन उक्त अपहरण प्रयासबाट मुक्त हुन सफल भए । तर के गर्नु, केही निकास निस्केको होइन क्यार !

प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालले सहमतीय सरकारका लागि भनेर राजीनामा दिएको पनि दुई महिना नाघ्यो । राजीनामाको पाँच मिनेटमै सहमतीय सरकार बन्छ भनेर प्रचण्डले गरेको भाषणको जवाफ अहिलेको परिस्थितिले गहकिलो रूपमै देखाएको छ । आफ्नै दलभित्र सहमति बन्न नसकिरहेको अवस्थामा सबै दलहरू मिलेर सहमतीय सरकार बनाउँछु भन्नु आँखामा छारो हाल्ने बहानासिवाय केही पनि होइन भन्ने कुरा पनि वर्तमान परिस्थितिले राम्रै चित्रण गरिसकेको छ । दुईपटकको सहमतीय र सातपटकको बहुमतीय प्रयास पनि विफल भएपछि थप निर्धारित समयमै संविधान बन्ला भनेर सोच्नु अब मूर्खतामात्र हुने पक्का छ । नेकपा एमालेभित्र चर्किएको आन्तरिक समस्याका कारण एमाले तटस्थ बस्नुपरेको तथा मधेसी दलहरूले मौकामा हीरा फोर्ने दाउ खोजिरहेकाले नै मुलुक यतिखेर नेतृत्वविहीन बन्नुपरेको हो ।

नेपाली राजनीतिक दलहरूमा देखिएको व्यक्तिवादी तथा पार्टीगत स्वार्थकै कारण आज मुलुकमा राजनीतिक गाईजात्रा प्रस्तुत भइरहेको छ । मन्त्रिमण्डल गठन गर्नै महिनौँ समय लगाउने दलहरूले अझै प्रधानमन्त्रीसमेत नबनेको अवस्थामा खै कसरी जनताले विश्वास गरून् कि अब समयमै संविधान बन्छ भनेर ? दुई-तिहाई बहुमतको पासोमा परेका एमाले अध्यक्ष पुनः सहमतीय सरकारका पक्षमा तल्लीन भएको देख्दा प्रचण्डकै हालत हुने त होइन भन्न्ो शंका लाग्न थालिसकेको छ । अर्काे कुरा विगतको संविधान नै संशोधन गरी प्रधानमन्त्री चयन गर्ने कुरा उठेको छ, तर यसले पनि दिगो निकास ल्याउला भन्न्ा सकिन्न । जनआवाजले बाबुराम भट्टराईको जयजयकार गाए पनि अध्यक्ष प्रचण्डको प्रधानमन्त्री मोहका कारण त्यो सफल हुन सकेन र प्रचण्ड प्रधानमन्त्रीको दौडमा व्यस्त रहँदा बाबुराम भट्टराई भने क्रान्तिका पुस्तक पढ्न व्यस्त रहे ।

यसरी एक-अर्कामा दोषारोपण गर्दै सत्तास्वाद चाख्नैका लागि तल्लीन भएकाले नै आज मुलुकमा अशान्तिले आश्रय पाएको छ । आपसी विवादमा अल्झेको मधेसी मोर्चाभित्रको विवादका कारण माओवादीलाई समर्थन दिन नसकेको र एमाले आफ्नै नेतृत्वको सरकार बनाउन कस्सिएको तथा नेपाली कांग्रेसले कुनै पनि हालतमा उम्मेदवारी फिर्ता नलिने अडानका कारण आज मुलुक सरकारविहीनताको अवस्था झेल्न बाध्य छ । कामचलाउ सरकारका भरमा दुई महिनादेखि देश चलिरहेको छ । विगतका राजनीतिक झमेलामा भारतले हस्तक्षेपकारी भूमिका निर्वाह गर्ने गथ्र्यो, तर यसपटक श्यामशरण र केभी राजनको उपस्थित भए तापनि केही सीप चलेन बरु अब पुनः राजसंस्थातिर भारतको ध्यान खिचिएको कुरामा दुईमत छैन । घरभित्रको आपसी वैमनस्यका कारण बाहिरी शत्रुले फाइदा उठाउँछ भन्ने कुरा बुझ्नु आवश्यक छ । नेपाली राजनीतिक दलहरूमा देखिएको असमझदारी र मतभेदकै कारण आज भारतले नेपालीमाथि अनेक प्रकारले शोषण र दमन गरिरहेको छ । तर, नेपाली जनताको हितका लागि भन्दै राजनीति गर्ने कम्युनिस्ट नेताहरूको ध्यान उनैको जीहजुरीबाहेक अन्त कतै गएको देखिँदैन ।

वर्तमान कामचलाउ सरकारको अक्षमता र तरल राजनीतिको मौका छोप्दै कालोबजारी र अवैध धन्दाहरू प्fmस्टाउने क्रम बढ्दै गइरहेको छ । दिनहुँ हत्या, हिंसा र मारकाटको अवस्था नै अस्थिर राजनीतिको उपज हो । यसरी जनताले चरम शोषण झेलेर बस्नुपर्दा पनि पटक-पटकको निर्वाचनपछि पनि सरकार गठन हुन नसकेपछि किन अर्काे निर्वाचनको प्रक्रिया थालनी भएन ? सविधान संशोधन प्रक्रियामा कांग्रेसले साथ नदिने तथा बारम्बार यही प्रक्रियाले प्रधानमन्त्री छान्ने कांग्रेसको नीतिका कारण जनताबाटै तिरस्कृत हुने सम्भावना निकै बढेको छ । यसैले अझै पनि आलटाल गरेर जनताका आँखामा छारो हाल्नुभन्दा कमसेकम कछुवाकै चालमा भए पनि राजनीतिक दलहरू लागून्, कामना यही छ ।

रामजी बलामी, दामन, मकवानपुर

rbalami2008@gmail.com

बर्बाद पो पर्‍यो


तीजको गीत सुनेर 
निकै हासो लाग्यो 
गाली गर्दै बुढालाई 
दिन भरी नाच्यो

देखे पछी उनि त  
रातो हुँदै  भाग्यो 
सुटुक्क आइ उनी 
सुनकै औठी माग्यो

अर्को बर्ष भन्दा त 
रिसको पोको जाग्यो 
मेरै घरको अगाडि 
रातो पाल पो ताग्यो 


नजाउ माइत भन्दा 
आँखा मलाई तार्यो 
लौ न यो तीजले 
बर्बाद पो पर्‍यो ।। 

हरेक चस्का र झस्काका साथ हरेक आईतवार दामन पोस्ट पढ्न छुत्ला नि ?

घातमा 
तिमी मेरो साथमा
मस्त हुँदा बातमा
मुसुक्क हास्यौ नि
छुदा त्यो हातमा

खाजा राखी खान्थे
फर्सिको पातमा
झिकी दिन्थी तिमीले
पर्दा मेरो दातमा

निकै खुशी थियौ
तिमी त्यो रातमा
माफ पाउ प्यारी
अती भए मातमा

साथ दिन्छु भन्दै
पार्यौ आज लातमा
रोजेर अर्कै लाई
राख्यौ किन घातमा ?

नेपाल आमा रुदैछिन 
गौतम बुद्ध सम्झिदै 
नयाँ बुद्ध जन्मियो 
गोडा पाखुरा सुर्किदै ।। 

हिमाल पहाड तराइ 
नेताले ठाने पराइ 
केही सिप चलेन 
सोझा जनता कराइ ।। 

लोभि भाषण गरेर 
मख्ख पार्छ जनतालाई 
चिकेन फिल्ला टोकेर 
दोश लाउछ बैठकलाई ।। 

महँगो मुल्य रासनको 
सस्तो मुल्य भाषणको 
भ्रस्तचार र उद्घाटन 
करोड मुल्य आसनको ।। 

हत्या हिसा बलत्कार 
नेताको प्यारो चिल्लाकार 
गर्छन् भाषण जनाताको 
जित पछी तिरस्कार ।। 

चिल्ला कुर्सी ताक्छन 
संबिधान को नाममा 
जनता भोकै मर्दैछन 
नेता दुब्छन दाममा ।। 

कर्के नजर लाउदैछन 
छिमेकि को नाउमा 
इज्जत लुत्छन चेलीको 
सिमा मित्छ ठाउँ ठाउमा 

चाकडि र चाप्लुसिको 
उन्नती छ यहाँ 
सोझा सच्चा ठगिन्छ 
स्वार्थ शासन जहाँ ।