थोरैलाई दसैँ धेरैलाई दशा !
Font size: 
महान् चाड दसैँ भर्खरै सकियो । सर्वसाधारणले आ-आफ्नो हैसियतअनुसार घर-आँगन रंग्याए । ठुल्ठूला व्यापारिक मलले भारी छुटका ब्यानर
झुन्ड्याएर ग्राहक आफूतिर ताने । सहरबजारमा किनमेल गर्नेको घुइँचो लाग्यो । राजधानी नै रित्याएर घर गएका यात्रुहरू फर्किरहेका छन् । फेरि राजधानीमा मान्छेको भीड बढ्दै गएको छ ।
असत्यमाथि सत्यको विजयस्वरूप मनाइने दसैँ अधिकांशका लागि दशा बनेर भित्रिने गरेको छ । हुनेखाने र कालाबजारियाका लागि दसैँ तामझामसाथ आयो । तर, दसैँको आगमनसँगै मुगु, हुम्ला, बाजुरा, जाजरकोट आदि जिल्लामा फैलिएको भोकमरीले यस वर्षको दसैँ निकै खल्लो साबित भयो । मिडियामा भोकमरीका समाचार आइरहँदासमेत सम्बन्धित निकायले यसतर्फ ध्यान दिएको देखिँदैन ।
नेपालीमा एउटा उखान छ— 'आयो दसैँ ढोल बजाई, गयो दसैँ ऋण बोकाई । आफ्नो गच्छेभन्दा बढी होडबाजीमा लागेर कुनै पनि चाडपर्व मनाउनु हुँदैन । तर, आफ्नो औकातभन्दा माथि उठेर चाडपर्व मनाउनाले नै माथिको उखान सार्थक बनेको छ यो वर्ष पनि ।
दसैँसँगै चाडपर्वको मौसम सुरु भएको छ । लगातार आउने दसैँ, तिहार, छठलगायतका पर्वले हुँदा खाने वर्गलाई सताउनु सताउने निश्चित छ । तर, चर्को अभाव र महँगीले हुनेखानेलाई समेत प्रभाव पार्ने अवस्था छ । अर्काे कुरा सुरक्षाका दृष्टिकोणले हेर्दा पनि चाडबाडमा समस्या बढ्ने देखिन्छ । भर्खरै सकिएको दसैँमा चोरी र ठगीका घटना निकै बढे । हामीले धार्मिक दसैँ मनाइरहँदा चोरहरू भने मस्तीको दसैँ मान्न तल्लीन थिए होला । चाडबाडको समयमा विभिन्न बहानामा जबर्जस्ती चिठ्ठा भिडाउने चलन पनि फस्टाइरहेको देखिन्छ । उपहार योजना ल्याएर उपभोक्तालाई भुलाउनु चाडपर्वका नाममा भित्रिएको विकृति हो । ५० रुपैयाँको चिठ्ठामा मोटरबाइक राखेर आशा देखाएपछि नलोभिने कुरै भएन । अन्ततः यो लोभले लाभ, लाभले विलापसिवाय केही होइन । यसको नतिजा सार्वजनिक गर्दा कत्तिको पारदर्शिता अपनाइन्छ भन्ने कुरामा भने कसैले वास्ता गरेको पाइँदैन । प्रत्येक वर्षझैँ सुरक्षा निकायले चिठ्ठाका नाममा ठगी गर्नेलाई कारबाही गर्ने जानकारी त दिएको थियो, तर कसैलाई कारबाही गरिएको जानकारी भने पाइएको छैन । त्यस्ता चिठ्ठा कार्यक्रमभन्दा कुनै सांगीतिक कार्यक्रम गरेको भए बरु ठीक हुने थियो ।
अर्काे विकृति भनेको तास, जुवा र पेय पदार्थको बढ्दो प्रयोग हो । गत वर्ष मात्रै एक ठाउँमा जुवामा सबै सम्पत्ति हारेपछि आफ्नी छोरीलाई समेत जुवाको खालमा थापेको समाचार बाहिर आएको थियो । कथाजस्तो लाग्ने यो घटना जुवाको लतको नतिजा हो । वर्ष दिनभरि कमाएको पैसा दसैँमा एक्लैले यसरी तास र जुवामा उडाउँदा परिवारको के हालत होला ? टीकाको दिन साइत जुराउन पनि जुवा खेल्नुपर्छ भन्ने अन्धविश्वास नेपालीमा छ । 'ओल्ड इज गोल्ड' भन्ने कुरा सबैमा लागू हँुदैन, त्यसैले पुराना कथनलाई पनि सही रूपमा मात्र उपयोगमा ल्याउनु जरुरी छ । अर्काे बाध्यात्मक विकृति भनेको यातायातको हो । यस वर्ष पनि राजधानीबाट बाहिरिने सवारी साधनको टिकट अगि्रम बुकिङ खुला गरेको जनाइए पनि खुलेको तीन/चार दिनमै टिकट सकिएको बताएर आमयात्रुलाई कालोबजारमा टिकट भिडाउने खेल खेलियो । आखिर यस खेलमा रमिते बन्नबाहेक केही गर्न सकिएन । एउटै सिटका लागि धेरै टिकट बेचेर कुस्त रकम कुम्ल्याउनेको जमात पनि निकै देखियो यहाँ । टिकट नपाउने र वर्षदिनको दसैँमा घर नगई नहुने बाध्यताले गर्दा हुटमा बसेर जोखिमपूर्ण यात्रा गर्न बाध्य हुनुपर्यो यो वर्ष पनि । यसरी हुटमा बसेर यात्रा गर्दा दुर्घटना हुने सम्भावना धेरै हुन्छ । तैपनि, यात्रा नगरी सुखै भएन । त्यसैले, सम्बन्धित निकायले यसतर्फ ध्यान दिएर यातायातका साधनको थप व्यवस्था गर्ने हो भने यो समस्याबाट मुक्ति मिल्थ्यो होला । अर्काे कुरा चाडपर्व मान्ने नाममा चिल्लो-पिरो खाने र अधिक रक्सी तथा मासु सेवन गर्नाले हाम्रो स्वास्थ्यमा ठूलो असर परिरहेको हुन्छ । त्यसैले प्रत्येक चाडपर्वमा आफ्नो स्वास्थ्यस्थितिलाई हेरेर मात्र खानपान गर्नु जरुरी छ ।
अहिले धार्मिक दसैँ सेलाए पनि राजनीतिक दसैँको माहोल भने निकै तातेको छ । कामचलाउ सरकारका भरमा मुलुक लथालिंग भइरहँदा पनि सबै आ-आफ्नै धुनमा व्यस्त छन् ।
रामजी बलामी, मकवानपुर
published in 2067/7/10 in Nayapatrika daily.
No comments:
Post a Comment
Thank u.